ΚΑΧΥΠΟΨΙΑ: ένας κρυφός εχθρός της υγείας

78

Η καχυποψία περιγράφεται ως βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης στους άλλους και οι ψυχολόγοι θεωρούν πως είναι μια μορφή χρόνιου και συσσωρευμένου θυμού που συνεχώς εξελίσσεται.

Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους σε ένα σχετικά αχαρτογράφητο πεδίο της επιστήμης και συγκεκριμένα στο κατά πόσο η προσωπικότητα του ατόμου επηρεάζει την υγεία του.

 Έτσι κατέληξαν στο συμπέρασμα πως οι πιο εξωστρεφείς και ευχάριστοι στην παρέα έχουν λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν διαβήτη και εγκεφαλικό.

Η καχυποψία επηρεάζει αρνητικά την υγεία και μπορεί να αλλάξει ακόμη και τη δομή του εγκεφάλου.

Όσοι είναι ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες έχουν καλύτερη υγεία. 

Πρόσφατη έρευνα τώρα του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Φινλανδίας έδειξε πως όσοι είναι παθολογικά καχύποπτοι έχουν διπλάσιο κίνδυνο να εκδηλώσουν άνοια σε σχέση με εκείνους που εμπιστεύονται τους άλλους, ενώ παλαιότερα η παθολογική καχυποψία  είχε συσχετιστεί και με   αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Neurology», έγινε με την βοήθεια 1500 εθελοντών, με μέσο όρο ηλικίας τα 71 έτη.

Οι εθελοντές κατ’ αρχάς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τα οποία τους ζητήθηκε να σημειώσουν αν και κατά πόσο συμφωνούσαν με φράσεις του τύπου «πιστεύω πως οι περισσότεροι θα έλεγαν ψέματα για να πάνε μπροστά» και «είναι σοφότερο να μην εμπιστεύεσαι κανέναν». Ανάλογα με τις απαντήσεις τους, βαθμολογήθηκαν και χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: υψηλής (παθολογικής), μέτριας και χαμηλής καχυποψίας.

Στη δεκαετία που ακολούθησε οι επιστήμονες παρακολούθησαν την πορεία της υγείας τους και διαπίστωσαν πως όσοι είχαν υψηλή καχυποψία είχαν 2,54 φορές περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν άνοια σε σύγκριση με όσους είχαν χαμηλή.

Αναλύοντας τα ευρήματα, οι ερευνητές καταλήγουν πως οι άνθρωποι που δεν εμπιστεύονται τους άλλους έχουν την τάση να καπνίζουν περισσότερο, να ασκούνται λιγότερο και να ζυγίζουν περισσότερο, κάτι που επιβαρύνει τη φυσική τους κατάσταση.

Επίσης  δυσκολεύονται να ακολουθήσουν σωστά μια θεραπεία -όταν εμφανίζεται κάποιο πρόβλημα υγείας- διότι δεν  εμπιστεύονται τον γιατρό τους.

Το βασικότερο όμως είναι πως η καχυποψία, η αίσθηση πως ο κόσμος είναι εχθρικός και η αρνητική διάθεση έχουν τη δύναμη να αλλάξουν ακόμη και τη δομή του εγκεφάλου των ανθρώπων.

ΠΗΓΗ

Μελίσσα Στοίλη ΒΗΜΑ 27/9/15

Advertisements

πέρασα κι εγώ από κει κι είχα παπούτσια από χαρτί…

Το 2013, ο σκηνοθέτης Βασίλης Λουλές παρουσίασε το ντοκιμαντέρ «Πέρασα κι εγώ από κει κι είχα παπούτσια από χαρτί», ένα ιδιαίτερο ταξίδι στον μαγικό κόσμο των παραμυθιών, στο οποίο γιαγιάδες και παππούδες, λαϊκοί παραμυθάδες της ελληνικής υπαίθρου αφηγούνται στον κινηματογραφικό φακό παραμύθια και ιστορίες.

Από τότε η ταινία (που προβλήθηκε στις αίθουσες της χώρας μας) έχει σημειώσει εξαιρετική πορεία στο εξωτερικό. 

Μάλιστα το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ στις ΗΠΑ συμπεριέλαβε την ταινία στη συλλογή του με ταινίες από όλον τον κόσμο, ώστε να χρησιμοποιείται για ερευνητικούς σκοπούς αλλά και στην εκπαιδευτική διαδικασία.

 

 Η Σαββούλα Ριζαργιώτη από το Βαλτινό αφηγήται με τον δικό της εκφραστικό τρόπο ένα παραμύθι, με τίτλο «Ο Γιάννης».

Ένα παραμύθι από το σύνολο πολλών παραμυθιών του κάμπου και του βουνού, απ’ τα χωριά των Τρικάλων,  που ξεδιπλώνονται στο ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ.

Οι γυναίκες του Μπουγκερώ

 

 

34

Ο Ουίλιαμ – Αντόλφ Μπουγκερώ  (1825-1905 Γαλλία)

Ο Μπουγκερώ ήταν καταξιωμένος Γάλλος ακαδημαϊκός και ζωγράφος του 19ου αιώνα.

Αποτύπωσε στους πίνακές του το γυναικείο σώμα με τεχνική αρτιότητα, με ευγένεια και αξιοπρέπεια.

Υπήρξε ο καλλιτέχνης που εξέφρασε περισσότερο από κάθε άλλον τη φιληδονία του 19ου αιώνα.

Στην εποχή του, οι ομότεχνοι του τον αγνόησαν επιδεικτικά.

Σήμερα, κατατάσσεται μεταξύ των δημοφιλέστερων καλλιτεχνών στον κόσμο και η αξία των έργων του έχει 

εκτιναχθεί σε εκατομμύρια ευρώ ανά υπογραφή.   

Δίδαξε, χωρίς κανένα προσωπικό όφελος, ζωγραφική σε χιλιάδες φοιτητές είτε αυτοί σκόπευαν να συνεχίσουν την 

τεχνοτροπία του είτε όχι όπως π.χ. ο Ανρί Ματίς. 

 

Τα έργα του  Ουίλιαμ – Αντόλφ Μπουγκερώ

23

«Από μεν την κακή γυναίκα τίποτε δεν υπάρχει χειρότερο, από δε την καλή κανένα άλλο δεν επλάστηκε ανώτερο σ’ αξία αγαθό.»
Ευριπίδης

56

«Η λεπτότητα στη γυναίκα είναι δύναμη.»
Αρτούρ Σοπενχάουερ

23

«Μακάρι ο Θεός να σου χαρίσει ό,τι επιθυμεί η καρδιά σου, δηλαδή ένα σύζυγο, ένα σπίτι και ψυχική συμφωνία με το σύντροφό σου. 

Γιατί τίποτα δεν είναι καλύτερο και ομορφότερο για ένα ζευγάρι από το να διευθύνουν ομόφωνα το νοικοκυριό τους, προκαλώντας έτσι το φθόνο των εχθρών και τη χαρά των φίλων και νοιώθοντας και οι ίδιοι την ευτυχία της ζωής.»
Όμηρος

34

«Μια ωραία γυναίκα αρέσει στα μάτια, μια καλή γυναίκα αρέσει στην καρδιά. Η μία είναι ένα στολίδι, η άλλη ένας θησαυρός.»
Ναπολέων Βοναπάρτης

45

«Μόνο ένας στους χίλιους άντρες γίνεται αρχηγός. Οι υπόλοιποι 999 ακολουθούν γυναίκες.»
Τζούλιους Χένρι «Γκρούσο» Μαρξ

56

«Ο κόσμος ήταν άχαρος, ο κήπος ήταν αφιλόξενος και ο άνθρωπος ο ερημίτης αναστέναζε, ώσπου η γυναίκα χαμογέλασε.»
Τόμας Κάμπε

23

«Οι γυναίκες μοιάζουν με τα ισπανικά σπίτια, που έχουν πολλές πόρτες και λίγα παράθυρα. Πολύ πιο εύκολο είναι να μπει κανείς στην καρδιά τους, παρά να δει τι γίνεται μέσα σ’ αυτές.»
Βολτέρος

12

«Η γυναίκα, στους άγριους μεν θεωρείται ένα γυμνασμένο ζώο, στην Ανατολή δε ένα αντικείμενο πολυτελείας. Η Ευρωπαία γυναίκα είναι μείγμα από το πρώτο και το δεύτερο.»
Ελισάβετ Α’

23

«Οι γυναίκες μπορούν να συγχωρήσουν έναν άντρα που εκμεταλλεύτηκε μια ευκαιρία, ποτέ όμως κάποιον που την έχασε.»
Σαρλ Μορίς Ντε Ταλεϊράν

45

«Όταν μια γυναίκα είναι τίμια, την εκτιμούν αλλά δεν την πλησιάζουν. Όταν όμως δεν είναι τίμια, την πλησιάζουν, αλλά δεν την εκτιμούν.»

Ιμάνουελ Καντ

56

«Όταν οι γυναίκες μιμούνται τους άνδρες, αποκτούν όλα τα ελαττώματά τους, χωρίς να παίρνουν καμία αρετή τους.»
Ονορέ Ντε Μπαλζάκ

45

«Η γυναίκα είναι η αρρώστια του άντρα.»
Αλφρέντ Ντε Μισέ


  • 34
  • «Η γυναίκα από το πρώτο της χαμόγελο σαν νήπιο, ως τότε που βγάζει τις άσπρες της τρίχες, πλάστηκε αλίμονο για τον έρωτα.»
  • Βίκτωρ Ουγκώ
  • 34
  •  
  • «Η γυναίκα δε θα είχε το δαιμόνιο του καλλωπισμού, αν δεν είχε το ένστικτο ότι παίζει το δεύτερο ρόλο.»
  • Φρίντριχ Νίτσε

89
«Οι γυναίκες είναι ικανές απ’ το μηδέν να κάμουν το παν.»
Φιοντόρ  Ντοστογιέφσι

23

«Ούτε η γυναίκα χωρίς άντρα, ούτε η ελπίδα δίχως πόνο μπορεί να γεννήσει κάτι χρήσιμο.»
Σωκράτης

78

«Οι γυναίκες μοιάζουν με τα κύματα. Ενώ φαίνονται όλες ίδιες, καμιά δεν μοιάζει με την άλλη.»
Γκι Ντε Μοπασάν

56

«Η γυναίκα είναι παντού και πάντοτε γυναίκα. Πολλές φορές και κάτι περισσότερο, λιγότερο όμως ποτέ.»
Πολύβιος Δημητρακόπουλος

34

«Στις πιο ξεχωριστές τάξεις του ζωικού βασιλείου, στα θηλαστικά, πτηνά, ερπετά, ψάρια, έντομα, ακόμα και στα οστρακοειδή, οι διαφορές ανάμεσα στα φύλα ακολουθούν απαράλλαχτους κανόνες: τα αρσενικά είναι σχεδόν πάντοτε οι μνηστήρες…»
Τσαρλς Ντάργουιν

23

«Στο σπίτι μου είμαι το αφεντικό, η γυναίκα μου είναι απλά αυτή που παίρνει τις αποφάσεις.»
Γούντι Άλεν

89

«Ο μύθος της αναδυόμενης Αφροδίτης μάς δείχνει ότι όσο ωραία κι αν είναι μια γυναίκα, πρέπει να ‘χει λίγο αλάτι στο πνεύμα και λίγη τρικυμία στην καρδιά.»
Αλφρέντ Ντε Μισέ

78

«Τα μεγάλο ερώτημα, στο οποίο δεν έχω καταφέρει ν’ απαντήσω, παρά τα τριάντα χρόνια έρευνας στη γυναικεία ψυχή, είναι «Τι θέλει μια γυναίκα;»»
Ζίγκμουντ Φρόιντ

 

56

«Ω, τα χρόνια που δαπανούμε και τα δάκρυα που χύνουμε και η δουλειά του μυαλού και των χεριών μας ανήκουν στη γυναίκα κι αυτή δεν το ξέρει… Και δεν το καταλαβαίνει.»
Ρούντγιαρντ Κίπλινγκ

23

«Ω, γυναικεία ομορφιά, συ υποκινείς τις καταστρεπτικότερες θύελλες στο ανθρώπινο γένος.»
Ζαν Ζακ Ρουσό

34

«Καμιά γυναίκα ποτέ δεν εξαπατείται ολοκληρωτικά!»
Τζόζεφ Κόνρα

45

«Η σοβαρότητα των γυναικών είναι κάτι που τους ταιριάζει και τους μεγαλώνει την ομορφιά.»

Φρανσουά Ντε Λα Ροσφουκό

Ο θαυμαστός κόσμος της Salley Mavor

sa
Φεύγουμε για λίγο από τον άσχημο κόσμο μας;
 
12
 
 

Η Salley Mavor είναι Αμερικανίδα.

Έχει σπουδάσει εικονογράφηση στο Rhode Island School of Design.

Αντί, όμως να ακολουθήσει, την πεπατημένη και να δημιουργήσει τις εικόνες της με μολύβια και χαρτί, προτίμησε να κάνει τα παιδικά της όνειρα πραγματικότητα παντρεύοντας με αριστοτεχνικό τρόπο φυσικά υλικά που μαζεύει από δάση, παραλίες κ.λ.π. με μαλακά υφάσματα και χρωματιστές κλωστές  και έτσι, με αυτό τον τρόπο, δημιουργεί αφηγηματικές σκηνές για παιδικές  ιστορίες και παραμύθια.

fd

Κατασκευάζει τις μινιατούρες της με άπειρη αγάπη και φαντασία χρησιμοποιώντας τη βελόνα αντί για πινέλο και τις χρωματιστές κλωστές αντί για χρώματα. Απλώνει πάνω σε πολύχρωμα μαλακά υφάσματα εικόνες βγαλμένες από την παιδική φαντασία.

jf

«Η δουλειά μου είναι διακοσμητική και λεπτομερής, γεμάτη με σχέδια από τη φύση, όλα ραμμένα στο χέρι με βελόνα και κλωστή. Τα πρωτότυπα φωτογραφίζονται και χρησιμοποιούνται για να εικονογραφηθούν παιδικά βιβλία.

Μια ζωή, είχα εμμονή με τα μικρά πράγματα και το ράψιμο γιατί μέσα από αυτό ξαναζώ τη χαρά της παιδικής μου ηλικίας.

Η βελόνα είναι το εργαλείο μου, η κλωστή είναι το μέσο και η ραφή το σημάδι μου.»

kl

 Έτσι, μικρές κυρίες και κύριοι, παιδιά του χωριού και της πόλης, πουλιά και ζώα του δάσους, αγροικίες πλαισιωμένες από δέντρα ή δίπλα σε ποτάμια …

Απίστευτες λεπτομέρειες δουλεμένες όλες στο χέρι με τεράστια υπομονή και γούστο δίνουν το διαβατήριο για να περάσουμε στον θαυμαστό  κόσμο της Salley Mavor.

       lk

23

90

89

ku

iy

li

[p

46

78

432

90

74

90

aq

sd

89

23

 

Η φιλοσοφία της Νίκης…κατά τους Κινέζους

ιδεόγραμμα

Μια ενδιαφέρουσα, αν μη τι άλλο, άποψη για τον τρόπο που πρέπει να σκέφτεται ένας επιχειρηματίας ή οποιοσδήποτε αποβλέπει στο κέρδος.

 

Η φιλοσοφία αυτή αποτελείται από πέντε βασικούς κανόνες που είχαν αποτυπωθεί στο παραπάνω κινέζικο ιδεόγραμμα, το οποίο κατάφερε να ερμηνεύσει ένας μεγάλος κινέζος επιχειρηματίας ονόματι Κάπτεν Γουέι Τζιαφού.

Ο κύριος αυτός δεν είναι άλλος, από τον πρόεδρος του κινέζικου κολοσσού Cosco, που έχει αναλάβει την εκμετάλλευση του λιμανιού του Πειραιά.

Το ιδεόγραμμα ονομάζεται «ι δ ε ό γ ρ α μ μ α   τ η ς   ν ί κ η ς», και αποτελείται από πέντε επί μέρους χαρακτήρες, που όλοι μαζί, συνθέτουν έναν λογικό, επιχειρηματικό τρόπο σκέψης.

Ο πρώτος είναι   ο θάνατος:

Για να κερδίσεις, πρέπει να είσαι προετοιμασμένος για τους κινδύνους που μπορούν να σκοτώσουν την επιχείρησή σου. Αν δεν προετοιμαστείς κατάλληλα, δεν μπορείς να κερδίσεις την τελική μάχη.

Ο δεύτερος χαρακτήρας σημαίνει   Στόμα.

Ως επικεφαλής μιας επιχείρησης, πρέπει διαρκώς να επικοινωνείς, να υπερασπίζεσαι τη στρατηγική σου και να εξηγείς στους ανθρώπους γύρω σου τη φιλοσοφία σου.

Ο τρίτος είναι ο Μήνας, δηλαδή   ο χρόνος.

Ο χρόνος είναι πολύτιμος, είναι χρήμα. Σε οτιδήποτε κάνεις, πρέπει να ακολουθείς ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Ποτέ μην αναβάλλεις για αύριο ότι πρέπει να γίνει σήμερα.

Ο τέταρτος χαρακτήρας είναι   ο Πλούτος.

Στις επιχειρήσεις, επιτυχία σημαίνει να βγάζεις χρήματα – για τους επενδυτές, για τους μετόχους σου. Χωρίς χρήματα, η Κίνα δεν θα μπορούσε να βοηθήσει την Ελλάδα την ώρα της κρίσης. Χωρίς χρήματα, δεν θα μπορούσε να επαναπατρίσει τους 36.000 πολίτες της που παγιδεύτηκαν στις ταραχές της Λιβύης. Ο τελικός στόχος είναι πάντα το κέρδος.

Ο τελευταίος χαρακτήρας παραπέμπει στην   Κανονικότητα.

Εννοώ πως στις επιτυχίες δεν πρέπει να ενθουσιάζεσαι υπερβολικά, όπως και στις αποτυχίες δεν πρέπει  να απογοητεύεσαι υπέρμετρα. Αν σήμερα πετύχεις, αυτό δεν σημαίνει ότι αύριο δεν θα απειληθείς. Αν αποτύχεις, αυτό δεν σημαίνει ότι αύριο δεν θα παρουσιαστεί μια νέα ευκαιρία.

    Προκειμένου λοιπόν η επιτυχία σου να έχει συνέχεια και συνέπεια, και να αποδειχτείς ώριμος και ικανός ως επιχειρηματίας, πρέπει να
διατηρήσεις μια κρίσιμη ψυχολογική ισορροπία: να αναπτύξεις τη νοοτροπία πως, ό,τι κι αν συμβεί, προχωράς κανονικά και εργάζεσαι κανονικά…
 Αυτά μας λέει, λοιπόν, το κινέζικο ιδεόγραμμα της νίκης και…»ο νοών, νοείτω» !
 Πηγή: Καθημερινή (10 Απριλίου 2011)

Πόσο επίκαιρος είστε κύριε Καμύ!

Κάποτε, το 1942, γράφτηκε μια ιστορία που, σε συντομία, έχει ως εξής:

Ένας συνηθισμένος άνθρωπος ονόματι Μερσώ παίρνει ένα τηλεγράφημα που τον ειδοποιεί ότι η μητέρα του, πέθανε στο γηροκομείο όπου την είχε βάλει.

Ο Μερσώ πηγαίνει στο γηροκομείο, δεν εκφράζει κανένα συναίσθημα για το θάνατο της μητέρας του και συνεχίζει τη ζωή του σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα.

Συναντιέται κανονικά με τη φιλενάδα του, βλέπει τους γνωστούς και τους γείτονές του αλλά κάποια μέρα, έτσι ξαφνικά, σ’έναν τυχαίο καυγά σε μια παραλία, σκοτώνει κάποιον άγνωστο Άραβα με το πιστόλι του γείτονά του Ρεϊμόν.

            Στην δίκη του δεν κάνει τίποτα για να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Ο δημόσιος κατήγορος τον παριστάνει, ούτε λίγο ούτε πολύ ως τέρας και ο Μερσώ καταδικάζεται να πεθάνει στην γκιλοτίνα. (αποκεφαλισμός).

            Δεν νιώθει ούτε ένοχος ούτε αθώος, διώχνει τον παπά που τον επισκέπτεται για να τον εξομολογήσει στη φυλακή, αρνούμενος έτσι τη συγγνώμη και τη σωτηρία και περιμένει τον όχλο να τον υποδεχτεί την ημέρα της εκτέλεσής του με κραυγές μίσους.

            

78

Αυτή η ιστορία περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο τη δύναμη της Αδράνειας!

            Ξεκινάει από έναν θάνατο που τον προκάλεσαν φυσικά αίτια και προχωράει σ’ έναν βίαιο και παράλογο θάνατο, αυτόν που φωλιάζει στην καρδιά του άγχους.

            Έχοντας ζήσει συνηθισμένα αλλά πεθαίνοντας παράλογα, ο Μερσώ δείχνει πως η Αφασία είναι γι’ αυτόν κατάσταση και όλα τα υπόλοιπα συμπτώσεις.

            Πάνω στον «Ξένο» του ο συγγραφέας Αλμπέρ Καμύ, το 1942, έχτισε τη θεωρία του για το Παράλογο.

     Πόσο επίκαιρος είστε κύριε Καμύ!

           Σαν άλλος Μερσώ και εμείς σήμερα, ως ελληνική κοινωνία,

Γονατίζουμε μπροστά στη δύναμη της Αδράνειας,

Γινόμαστε αφασικοί λόγω άγχους και, όπως πάνε τα πράγματα, πολύ φοβάμαι πως θα υποστούμε, τελικά, έναν παράλογο «θάνατο»!

Αυτά είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα!

youtube=http://www.youtube.com/watch?v=GSNEea00mx4

youtube=http://www.youtube.com/watch?v=1feImXXuugI&feature=related

 

3

 

Στην Ελλάδα τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα σύμφωνα με:

 Το Σύνταγμα  (άρθρα 4 έως 25), αλλά και στο 

Αστικό Δίκαιο  (άρθρα 281-286).

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948

 

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο.

Επειδή η παραγνώριση και η περιφρόνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου οδήγησαν σε πράξεις βαρβαρότητας, που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση, και η προοπτική ενός κόσμου όπου οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι να μιλούν και να πιστεύουν, λυτρωμένοι από τον τρόμο και την αθλιότητα, έχει διακηρυχθεί ως η πιο υψηλή επιδίωξη του ανθρώπου.

Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα από ένα καθεστώς δικαίου, ώστε ο άνθρωπος να μην αναγκάζεται να προσφεύγει, ως έσχατο καταφύγιο, στην εξέγερση κατά της τυραννίας και της καταπίεσης.

Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων ανάμεσα στα έθνη.

Επειδή, με τον καταστατικό Χάρτη, οι λαοί των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξαν και πάλι την πίστη τους στα θεμελιακά δικαιώματα του ανθρώπου, στην αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης προσωπικότητας, στην ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, και διακήρυξαν πως είναι αποφασισμένοι να συντελέσουν στην κοινωνική πρόοδο και να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες ζωής στα πλαίσια μιας ευρύτερης ελευθερίας.

Επειδή τα κράτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν, σε συνεργασία με τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, τον αποτελεσματικό σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιακών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο.

Επειδή η ταυτότητα αντιλήψεων ως προς τα δικαιώματα και τις ελευθερίες αυτές έχει εξαιρετική σημασία για να εκπληρωθεί πέρα ως πέρα αυτή η υποχρέωση,

Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ

Διακηρύσσει ότι η παρούσα Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί το κοινό ιδανικό στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη, έτσι ώστε κάθε άτομο και κάθε όργανο της κοινωνίας, με τη Διακήρυξη αυτή διαρκώς στη σκέψη, να καταβάλλει, με τη διδασκαλία και την παιδεία, κάθε προσπάθεια για να αναπτυχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών αυτών, και να εξασφαλιστεί προοδευτικά, με εσωτερικά και διεθνή μέσα, η παγκόσμια και αποτελεσματική εφαρμογή τους, τόσο ανάμεσα στους λαούς των ίδιων των κρατών μελών όσο και ανάμεσα στους πληθυσμούς χωρών που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους.

 

ΑΡΘΡΟ 1

‘Ολοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.

 

ΑΡΘΡΟ 2

Κάθε άνθρωπος δικαιούται να επικαλείται όλα τα δικαιώματα και όλες τις ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη, χωρίς καμία απολύτως διάκριση, ειδικότερα ως προς τη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τις θρησκείες, τις πολιτικές ή οποιεσδήποτε άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσία, τη γέννηση ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση.

Δεν θα μπορεί ακόμα να γίνεται καμία διάκριση εξαιτίας του πολιτικού, νομικού ή διεθνούς καθεστώτος της χώρας από την οποία προέρχεται κανείς, είτε πρόκειται για χώρα ή εδαφική περιοχή ανεξάρτητη, υπό κηδεμονία ή υπεξουσία, ή που βρίσκεται υπό οποιονδήποτε άλλον περιορισμό κυριαρχίας.

ΑΡΘΡΟ 3

Κάθε άτομο έχει δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και την προσωπική του ασφάλεια.

 

ΑΡΘΡΟ 4

Κανείς δεν επιτρέπεται να ζει υπό καθεστώς δουλείας, ολικής ή μερικής. Η δουλεία και το δουλεμπόριο υπό οποιαδήποτε μορφή απαγορεύονται.

 

ΑΡΘΡΟ 5

Κανείς δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ούτε σε ποινή ή μεταχείριση σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική.

 

ΑΡΘΡΟ 6

Καθένας, όπου και αν βρίσκεται, έχει δικαίωμα στην αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας.

 

ΑΡΘΡΟ 7

‘Ολοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο και έχουν δικαίωμα σε ίση προστασία του νόμου, χωρίς καμία απολύτως διάκριση. ‘Ολοι έχουν δικαίωμα σε ίση προστασία από κάθε διάκριση που θα παραβίαζε την παρούσα Διακήρυξη και από κάθε πρόκληση για μια τέτοια δυσμενή διάκριση.

1

 

ΑΡΘΡΟ 8

Καθένας έχει δικαίωμα να ασκεί αποτελεσματικά ένδικα μέσα στα αρμόδια εθνικά δικαστήρια κατά των πράξεων που παραβιάζουν τα θεμελιακά δικαιώματα τα οποία του αναγνωρίζουν το Σύνταγμα και ο νόμος.

 

ΑΡΘΡΟ 9

Κανείς δεν μπορεί να συλλαμβάνεται, να κρατείται ή να εξορίζεται αυθαίρετα.

 

ΑΡΘΡΟ 10

Καθένας έχει δικαίωμα, με πλήρη ισότητα, να εκδικάζεται η υπόθεσή του δίκαια και δημόσια, από δικαστήριο ανεξάρτητο και αμερόληπτο, που θα αποφασίσει είτε για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του είτε, σε περίπτωση ποινικής διαδικασίας, για το βάσιμο της κατηγορίας που στρέφεται εναντίον του.

 

ΑΡΘΡΟ 11

1.       Κάθε κατηγορούμενος για ποινικό αδίκημα πρέπει να θεωρείται αθώος, ωσότου διαπιστωθεί η ενοχή του σύμφωνα με τον νόμο, σε ποινική δίκη, κατά την οποία θα του έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες για την υπεράσπισή του εγγυήσεις.

2.       Κανείς δεν θα καταδικάζεται για πράξεις ή παραλείψεις που, κατά τον χρόνο που τελέστηκαν, δεν συνιστούσαν αξιόποινο αδίκημα κατά το εσωτερικό ή το διεθνές δίκαιο. Επίσης, δεν επιβάλλεται ποινή βαρύτερη από εκείνη που ίσχυε κατά τον χρόνο που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη.

 

ΑΡΘΡΟ 12

Κανείς δεν επιτρέπεται να υποστεί αυθαίρετες επεμβάσεις στην ιδιωτική του ζωή, την οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία του, ούτε προσβολές της τιμής και της υπόληψης του. Καθένας έχει το δικαίωμα να τον προστατεύουν οι νόμοι από επεμβάσεις και προσβολές αυτού του είδους.

 

ΑΡΘΡΟ 13

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί ελεύθερα και να εκλέγει τον τόπο της διαμονής του στο εσωτερικό ενός κράτους.

2.       Καθένας έχει το δικαίωμα να εγκαταλείπει οποιαδήποτε χώρα, ακόμα και τη δική του, και να επιστρέφει σε αυτήν.

 

ΑΡΘΡΟ 14

1.       Κάθε άτομο που καταδιώκεται έχει το δικαίωμα να ζητά άσυλο και του παρέχεται άσυλο σε άλλες χώρες.

2.       Το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί κανείς να το επικαλεστεί, σε περίπτωση δίωξης για πραγματικό αδίκημα του κοινού ποινικού δικαίου ή για ενέργειες αντίθετες προς τους σκοπούς και τις αρχές του ΟΗΕ.

 

ΑΡΘΡΟ 15

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα μιας ιθαγένειας.

2.       Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιθαγένειά του ούτε το δικαίωμα να αλλάξει ιθαγένεια.

 

ΑΡΘΡΟ 16

1.       Από τη στιγμή που θα φθάσουν σε ηλικία γάμου, ο άνδρας και η γυναίκα, χωρίς κανένα περιορισμό εξαιτίας της φυλής, της εθνικότητας ή της θρησκείας, έχουν το δικαίωμα να παντρεύονται και να ιδρύουν οικογένεια. Και οι δύο έχουν ίσα δικαιώματα ως προς τον γάμο, κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά τη διάλυσή του.

2.       Γάμος δεν μπορεί να συναφθεί παρά μόνο με ελεύθερη και πλήρη συναίνεση των μελλονύμφων.

3.       Η οικογένεια είναι το φυσικό και το βασικό στοιχείο της κοινωνίας και έχει το δικαίωμα προστασίας από την κοινωνία και το κράτος.

 

ΑΡΘΡΟ 17

1.       Κάθε άτομο, μόνο του ή με άλλους μαζί, έχει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.

2.       Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιδιοκτησία του.

 

ΑΡΘΡΟ 18

Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. Στο δικαίωμα αυτό περιλαμβάνεται η ελευθερία για την αλλαγή της θρησκείας ή πεποιθήσεων, όπως και η ελευθερία να εκδηλώνει κανείς τη θρησκεία του ή τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, μόνος ή μαζί με άλλους, δημόσια ή ιδιωτικά, με τη διδασκαλία, την άσκηση, τη λατρεία και με την τέλεση θρησκευτικών τελετών.

ΑΡΘΡΟ 19

Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, που σημαίνει το δικαίωμα να μην υφίσταται δυσμενείς συνέπειες για τις γνώμες του, και το δικαίωμα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκφρασης, και από όλο τον κόσμο.

 

ΑΡΘΡΟ 20

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα να συνέρχεται και να συνεταιρίζεται ελεύθερα και για ειρηνικούς σκοπούς.

2.       Κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συμμετέχει σε ορισμένο σωματείο.

 

ΑΡΘΡΟ 21

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στη διακυβέρνηση της χώρας του, άμεσα ή έμμεσα, με αντιπροσώπους ελεύθερα εκλεγμένους.

2.       Καθένας έχει το δικαίωμα να γίνεται δεκτός, υπό ίσους όρους, στις δημόσιες υπηρεσίες της χώρας του.

3.       Η λαϊκή θέληση είναι το θεμέλιο της κρατικής εξουσίας. Η θέληση αυτή πρέπει να εκφράζεται με τίμιες εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται περιοδικά, με καθολική, ίση και μυστική ψηφοφορία, ή με αντίστοιχη διαδικασία που να εξασφαλίζει την ελευθερία της εκλογής.

ΑΡΘΡΟ 22

Κάθε άτομο, ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, έχει δικαίωμα κοινωνικής προστασίας. Η κοινωνία, με την εθνική πρωτοβουλία και τη διεθνή συνεργασία, ανάλογα πάντα με την οργάνωση και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε κράτους, έχει χρέος να του εξασφαλίσει την ικανοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

 

ΑΡΘΡΟ 23

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα να εργάζεται και να επιλέγει ελεύθερα το επάγγελμά του, να έχει δίκαιες και ικανοποιητικές συνθήκες δουλειάς και να προστατεύεται από την ανεργεία.

2.       ‘Ολοι, χωρίς καμία διάκριση, έχουν το δικαίωμα ίσης αμοιβής για ίση εργασία.

3.       Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα δίκαιης και ικανοποιητικής αμοιβής, που να εξασφαλίζει σε αυτόν και την οικογένειά του συνθήκες ζωής άξιες στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η αμοιβή της εργασίας, αν υπάρχει, πρέπει να συμπληρώνεται με άλλα μέσα κοινωνικής προστασίας.

4.       Καθένας έχει το δικαίωμα να ιδρύει μαζί με άλλους συνδικάτα και να συμμετέχει σε συνδικάτα για την προάσπιση των συμφερόντων του.

 

ΑΡΘΡΟ 24

Καθένας έχει το δικαίωμα στην ανάπαυση, σε ελεύθερο χρόνο, και ιδιαίτερα, σε λογικό περιορισμό του χρόνου εργασίας και σε περιοδικές άδειες με πλήρεις αποδοχές.

 

ΑΡΘΡΟ 25

1.       Καθένας έχει δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίσει στον ίδιο και στην οικογένεια του υγεία και ευημερία, και ειδικότερα τροφή, ρουχισμό, κατοικία, ιατρική περίθαλψη όπως και τις απαραίτητες κοινωνικές υπηρεσίες. ‘Εχει ακόμα δικαίωμα σε ασφάλιση για την ανεργία, την αρρώστια, την αναπηρία, τη χηρεία, τη γεροντική ηλικία, όπως και για όλες τις άλλες περιπτώσεις που στερείται τα μέσα της συντήρησής του, εξαιτίας περιστάσεων ανεξαρτήτων της θέλησης του.

2.       Η μητρότητα και η παιδική ηλικία έχουν δικαίωμα ειδικής μέριμνας και περίθαλψης. ‘Ολα τα παιδιά, ανεξάρτητα αν είναι νόμιμα ή εξώγαμα, απολαμβάνουν την ίδια κοινωνική προστασία.

 

ΑΡΘΡΟ 26

1.       Καθένας έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν, τουλάχιστον στη στοιχειώδη και βασική βαθμίδα της. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση πρέπει να εξασφαλίζεται για όλους. Η πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία πρέπει να είναι ανοικτή σε όλους, υπό ίσους όρους, ανάλογα με τις ικανότητες τους.

2.       Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. Πρέπει να προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάμεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές ομάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης.

3.       Οι γονείς έχουν, κατά προτεραιότητα, το δικαίωμα να επιλέγουν το είδος της παιδείας που θα δοθεί στα παιδιά τους.

 

ΑΡΘΡΟ 27

1.       Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ελεύθερα στην πνευματική ζωή της κοινότητας, να χαίρεται τις καλές τέχνες και να μετέχει στην επιστημονική πρόοδο και στα αγαθά της.

2.       Καθένας έχει το δικαίωμα να προστατεύονται τα ηθικά και υλικά συμφέροντά του που απορρέουν από κάθε είδους επιστημονική, λογοτεχνική ή καλλιτεχνική παραγωγή του.

 

ΑΡΘΡΟ 28

Καθένας έχει το δικαίωμα να επικρατεί μια κοινωνική και διεθνής τάξη, μέσα στην οποία τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να μπορούν να πραγματώνονται σε όλη τους την έκταση.

 

ΑΡΘΡΟ 29

1.       Το άτομο έχει καθήκοντα απέναντι στην κοινότητα, μέσα στα πλαίσια της οποίας και μόνο είναι δυνατή η ελεύθερη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

2.       Στην άσκηση των δικαιωμάτων του και στην απόλαυση των ελευθεριών του κανείς δεν υπόκειται παρά μόνο στους περιορισμούς που ορίζονται από τους νόμους, με αποκλειστικό σκοπό να εξασφαλίζεται η αναγνώριση και ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των άλλων, και να ικανοποιούνται οι δίκαιες απαιτήσεις της ηθικής, της δημόσιας τάξης και του γενικού καλού, σε μια δημοκρατική κοινωνία.

3.       Τα δικαιώματα αυτά και οι ελευθερίες δεν μπορούν, σε καμία περίπτωση, να ασκούνται αντίθετα προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών.

 

ΑΡΘΡΟ 30

Καμιά διάταξη της παρούσας Διακήρυξης δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι παρέχει σε ένα κράτος, σε μια ομάδα ή σε ένα άτομο οποιοδήποτε δικαίωμα να επιδίδεται σε ενέργειες ή να εκτελεί πράξεις που αποβλέπουν στην άρνηση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που εξαγγέλλονται σε αυτήν.

 

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ OI ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΟ θΕΟΦΡΑΣΤΟ

Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Θεόφραστος, μαθητής και συνεχιστής του έργου του άλλου μέγιστου φιλοσόφου Αριστοτέλη, πρώτος στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού, συγκέντρωσε και περιέγραψε 30 συνολικά χαρακτήρες στο έργο του «ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ».

Οι 15 περιλαμβάνονταν στην πρώτη έκδοση του έργου, ενώ αργότερα οι μελετητές του ανακάλυψαν και τους υπόλοιπους.

Πιθανότατα ο Θεόφραστος στηρίχτηκε για τη σύνθεσή τους ως ένα βαθμό στο έργο του Αριστοτέλη Περί Ηθικής.

Ο Θεόφραστος πρόσεξε τον συνηθισμένο, καθημερινό άνθρωπο, το ανώνυμο πλήθος, σε αντίθεση με άλλους φιλοσόφους που ασχολήθηκαν με σημαντικές και εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής τους.

Περιγράφει τους ανθρώπινους τύπους χωρίς να αγαπά, χωρίς να μισεί, χωρίς να κρίνει, δηλαδή δεν τους επαινεί ούτε τους κατακρίνει. Έτσι μας παρουσιάζει αυτούσια την πραγματικότητα.

Οι «Χαρακτήρες» του είναι ανθρώπινοι τύποι, που ένα τους ελάττωμα κυριαρχεί σε όλη τους την ύπαρξη, τους υποδουλώνει και τους σηματοδοτεί.

Παρόλο που οι αντιλήψεις άλλαξαν με τους αιώνες, οι χαρακτήρες του Θεόφραστου παραμένουν ίδιοι στην ουσία, γι αυτό και σ’ αυτούς μπορούμε να αναγνωρίσουμε καθαρά φυσιογνωμίες της εποχής μας:

Ο  ΥΠΟΚΡΙΤΗΣ

Ο ΚΟΛΑΚΑΣ

Ο ΦΛΥΑΡΟΣ

Ο ΧΩΡΙΑΤΗΣ (προσοχή, όχι ο Χωρικός)

Ο ΦΙΛΑΡΕΣΚΟΣ

Ο ΑΔΙΑΝΤΡΟΠΟΣ

Ο ΠΟΛΥΛΟΓΑΣ

Ο ΠΑΡΑΜΥΘΑΣ

Ο ΑΝΑΙΔΗΣ

Ο ΜΙΚΡΟΠΡΕΠΗΣ

Ο ΑΣΕΜΝΟΣ

Ο ΦΟΡΤΙΚΟΣ

Ο ΨΕΥΤΟΠΡΟΘΥΜΟΣ

Ο ΑΝΟΗΤΟΣ

Ο ΚΑΚΟΤΡΟΠΟΣ

Ο ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΑΣ

Ο ΠΑΡΑΠΟΝΙΑΡΗΣ

Ο ΚΑΧΥΠΟΠΤΟΣ

Ο ΑΗΔΙΑΣΤΙΚΟΣ

Ο ΑΝΑΓΩΓΟΣ

Ο ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΟΣ

Ο ΦΙΛΑΡΓΥΡΟΣ

Ο ΚΑΥΧΗΣΙΑΡΗΣ

Ο ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΣ

Ο ΔΕΙΛΟΣ

Ο ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟΣ

Ο ΟΨΙΜΑΘΗΣ

Ο ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ

Ο ΦΙΛΟΠΟΝΗΡΟΣ

Ο ΑΙΣΧΡΟΚΕΡΔΗΣ

Σημαντικά αποφθέγματα αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων σχετικά με τους ανθρώπινους χαρακτήρες.

 

«Η μοίρα του ανθρώπου είναι ο χαρακτήρας του.»

Ηράκλειτος

«Μην επαινείς κανένα προτού γνωρίσεις καλά τη φύση του, τους τρόπους του, τον χαρακτήρα του.»

Θέογνις ο Μεγαρεύς

 

«Ο χαρακτήρας του κάθε ανθρώπου αποκαλύπτεται όταν κατέχει δύναμη και εξουσία. Αυτές φουντώνουν κάθε πάθος και φανερώνουν κάθε κρυμμένο ελάττωμα.»

Πλούταρχος

 

Δεν είναι εύκολο να είσαι ταυτόχρονα πανούργος και αξιολάτρευτος και ελάχιστοι το επιτυγχάνουν μετά την ηλικία των 7

Αισχύλος

Δεν μπορείς να έχεις ένα περήφανο και ευγενικό πνεύμα, αν η συμπεριφορά σου είναι κακή και καταφρονητέα. Οι πράξεις σου πρέπει να είναι σύμφωνες με το πνεύμα σου

Δημοσθένης

Εν οίκω τα ήθη φανερά γίγνεται (Στο μεθύσι του κανείς αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα του)

Ξενοκράτης

 

Εντιμότητα: ειλικρινής χαρακτήρας συνδεδεμένος με σωστό τρόπο σκέψεων

Πλάτων

Η αξία ή ο πονηρός χαρακτήρας του ανθρώπου δεν εκδηλώνονται πάντοτε εύκολα στις αξιόλογες πράξεις, αλλά μάλλον σε πράξεις μικρής σημασίας, όπου μια αδιόρατη έκφραση ή κίνηση δείχνουν τον πραγματικό χαρακτήρα.

Πλούταρχος

Η μεγαλοφυϊα καλλιεργείται καλύτερα στη μόνωση, ο χαρακτήρας, όμως, σφυρηλατείται μέσα στην τρικυμιώδη θάλασσα της ζωής.

Μίλτων

Ήθος ανθρώπου δαίμων (Ο χαρακτήρας είναι το δαιμόνιο του ανθρώπου)

Ηράκλειτος

Ήθος δοκίμαζε (Να εξετάζεις τον χαρακτήρα)

Χίλων

Κι αδύνατο να μάθεις τα φρονήματα, τη σκέψη, την ψυχή του κάθε ανθρώπου προτού πάρει στα χέρια του εξουσία

Ευριπίδης «Αντιγόνη»

Να παίρνεις υπόψη σου τους αντιπάλους σου, γιατί είναι οι πρώτοι που αναγνωρίζουν τα λάθη σου

Αντισθένης

Ο άνθρωπος που εξαρτά την ευτυχία του από τον εαυτό του και όχι από τους άλλους, έχει υιοθετήσει τον καλύτερο τρόπο για μια ευτυχισμένη ζωή. Είναι ένας άνθρωπος σώφρων, ένας άνθρωπος με σιδερένιο χαρακτήρα και σοφία

Πλάτων

Πρώτα λες στον εαυτό σου τι θέλεις να γίνεις και μετά κάνεις αυτό που χρειάζεται

Επίκτητος

Φύσιν πονηράν μεταβαλείν ου ράδιον (Δεν είναι εύκολο πράγμα να αλλάξεις ένα κακό χαρακτήρα)

Λουκιανός

Ο ΥΠΟΚΡΙΤΗΣ

 

Υποκριτής είναι ο άνθρωπος που όταν πλησιάζει τους εχθρούς του θέλει να μη δείχνει ότι τους μισεί και τους επαινεί όταν είναι μπροστά τους ενώ από πίσω τους, τους κατηγορεί.

Και δείχνει ότι τους συμπονεί όταν έχουν χάσει μια δίκη.

Φαίνεται ακόμα ότι συγχωρεί αυτούς που τον κακολογούν και δεν θυμώνει για όσα λέγονται εναντίον του, και φέρεται με ήρεμο τρόπο σ’ αυτούς που είναι οργισμένοι γιατί τους αδίκησε, ενώ σ’ αυτούς που ζητούν να τον δουν αμέσως, τους λέει να ξαναέρθουν αργότερα.

Δεν φανερώνει τίποτα απ’ όσα κάνει: λέει μόνο ότι «Το σκέφτεται» ή ότι μόλις πριν από λίγο επέστρεψε ή ότι έφτασε αργά ή ότι ήταν άρρωστος.

Και σ’ αυτούς που του ζητούν δανεικά ή κάποιον έρανο, λέει πως το μαγαζί του δεν πάει καλά ενώ στην πραγματικότητα πάει πολύ καλά, ενώ σ’ άλλη περίπτωση, όταν πράγματι δεν πάει καλά, αυτός λέει πως τα οικονομικά του είναι εντάξει.

Αν άκουσε κάτι, προσποιείται ότι δεν το άκουσε, και αν είδε κάτι προσποιείται ότι δεν το είδε, ενώ όταν δώσει υπόσχεση, προσποιείται ότι δεν την θυμάται.

Και για άλλες υποθέσεις λέει ότι θα σκεφτεί για άλλες λέει ότι δεν γνωρίζει ή ότι μένει έκθαμβος ή ότι και αυτός κάποτε έκανε την ίδια σκέψη. Και γενικά είναι πολύ ικανός να μιλάει με αυτό τον τρόπο.

«Δεν πιστεύω – δεν νομίζω – απορώ – θαρρείς πως άλλαξε – αυτά όμως δεν τα έχει πει σε μένα – μου φαίνεται περίεργο – πες τα σ’ άλλον – δεν ξέρω αν πρέπει να μη σε πιστέψω ή αν πρέπει να τον καταδικάσω – πρόσεχε, μην είσαι ευκολόπιστος»

Τέτοια λόγια μπερδεμένα και επαναλήψεις είναι δυνατόν ν’ ακούσει κανείς από έναν υποκριτή.

Γι αυτό και πρέπει κανείς να φυλάγεται περισσότερο από αυτούς τους πονηρούς και ύπουλους χαρακτήρες παρά από τις οχιές.

 

Ο  ΚΟΛΑΚΑΣ

 

Ο κόλακας είναι τέτοιου είδους άνθρωπος, που όταν προχωράει μαζί σου στο δρόμο μπορεί να σου πει: «Έχεις καταλάβει ότι όλος ο κόσμος σε κοιτάζει; Αυτό, δεν συμβαίνει σε κανέναν άλλον στην πόλη μας εκτός από σένα.» ή «Διακρίθηκες χθες στη στοά, γιατί ήταν μαζεμένοι περισσότεροι από τριάντα άνθρωποι, και όταν έτυχε να ρωτήσουν, ποιος είναι ο άριστος πολίτης, όλοι με το όνομά σου άρχιζαν και με το όνομά σου τελείωναν.»

Και καθώς τα λέει αυτά, βγάζει κάποιο χνούδι από το φόρεμα του φίλου του ή αν ο άνεμος του ρίξει ένα αχυράκι στα μαλλιά, αυτός του το βγάζει και λέει με χαμόγελο: «Βλέπεις, δυο μέρες έχω να σε δω και γέμισες άσπρες τρίχες, αν και στην ηλικία σου κανείς δεν έχει τόσες μαύρες τρίχες.»

Όταν μιλάει ο φίλος του, ο κόλακας, προστάζει τους άλλους να σωπάσουν, όταν τραγουδά, τον επαινεί καθώς τον ακούει και όταν σταματήσει τον χειροκροτεί και του φωνάζει «Μπράβο» όταν κάνει κάποιο άνοστο αστείο, αυτός θα βάλει τα γέλια, φέρνοντας και το ρούχο του στο στόμα του σαν να μην μπορεί τάχα να κρατήσει τα γέλια του.

Όσους συναντά στο δρόμο, τους λέει να σταματήσουν μέχρι να περάσει ο φίλος του.

Αγοράζει μήλα και αχλάδια για τα παιδιά του, τα πηγαίνει στο σπίτι, τους τα προσφέρει μπροστά στο φίλο του και αφού τα φιλήσει τους λέει: «Παιδάκια από καλό πατέρα.» Όταν αγοράζει μαζί του παπούτσια του λέει: «Σε σένα έρχεται» και έπειτα γυρίζει πάλι πίσω και λέει: «Τον ειδοποίησα»

Και είναι ικανός ακόμα και τα ψώνια από την γυναικεία αγορά να μεταφέρει στο σπίτι χωρίς να πάρει ανάσα.

Από τους καλεσμένους, πρώτος αυτός θα επαινέσει το κρασί και θα πει: «Τι καλοφαγάς που είσαι:» και αφού πάρει κάτι από το τραπέζι, θα του το δώσει και θα πει: «Πάρε αυτό, είναι νόστιμο».

Τον ρωτά εάν κρυώνει  και εάν θέλει να του δώσει το πανωφόρι του, και συγχρόνως τον σκεπάζει προστατευτικά.

Συνεχώς του ψιθυρίζει κάτι στο αυτί και τον κοιτάει ακόμα και όταν μιλάει σε άλλους.

Στο θέατρο, παίρνει τα μαξιλάρια από το δούλο του και του τα στρώνει ο ίδιος.

Τον βεβαιώνει ότι το σπίτι του έχει ωραίο αρχιτεκτονικό σχέδιο, το χωράφι του είναι ωραία φυτεμένο και ότι ο πίνακας που του έφτιαξε ο ζωγράφος, του μοιάζει καταπληκτικά.

Με λίγα λόγια, μπορεί κανείς να δει τον κόλακα να λέει και να κάνει όλα όσα μπορούν να τον κάνουν να αρέσει στους άλλους.

 

Ο  ΦΛΥΑΡΟΣ

 

Ο φλύαρος πάει και κάθεται δίπλα σε κάποιον που δεν γνωρίζει, και αρχίζει πρώτα να επαινεί την γυναίκα του, ύστερα να του λέει τι όνειρο είδε στον ύπνο του και έπειτα ένα-ένα τα φαγητά που είχε στο δείπνο του.

Έπειτα, αφού προχωρήσει στην ομιλία του, του λέει ότι οι σημερινοί άνθρωποι είναι πολύ πονηρότεροι από τους παλαιούς, ότι το σιτάρι στην αγορά είναι φθηνό και ότι έρχονται πολλοί ξένοι στον τόπο και ακόμα αναφέρει πόσες στήλες έχει το Ωδείο, και «χθες έκανα εμετό» και ρωτάει συνέχεια «τι μέρα είναι σήμερα;» και όσο κανείς τον ανέχεται, τόσο αυτός δεν φεύγει.

Πρέπει λοιπόν κανείς να διώχνει από κοντά του αυτούς τους ανθρώπους και να φεύγει τρέχοντας, αν δεν θέλει να του μπει πυρετός. Γιατί δεν είναι δυνατόν να αρέσει σε κάποιον να κάνει παρέα με ανθρώπους που δεν διακρίνουν το χρόνο της εργασίας από τον ελεύθερο χρόνο.

 

Ο  ΧΩΡΙΑΤΗΣ

 

Η χωριατιά θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι η άγνοια των καλών τρόπων. Ο χωριάτης είναι ικανός να πάει στην συνέλευση του δήμου αφού έχει πιεί κυκεώνα (ποτό που παρασκευαζόταν από κρασί, αλεύρι, μέλι και διάφορα χόρτα και δημιουργούσε δυσάρεστη αναπνοή) και να ισχυριστεί ότι το άρωμα δεν μυρίζει καλύτερα από το σκόρδο. Φοράει παπούτσια μεγαλύτερα από τα πόδια του και μιλάει πολύ δυνατά. Δεν εμπιστεύεται τους φίλους και τους συγγενείς του, ενώ στους δούλους του μιλάει για τις πιο σπουδαίες του υποθέσεις, και στους εργάτες που οργώνουν το χωράφι του, διηγείται όλα όσα άκουσε στη συνέλευση του δήμου. Όταν κάθεται, σηκώνει το φόρεμά του πάνω από τα γόνατα, με αποτέλεσμα να φαίνονται τα απόκρυφα μέρη του.

Και ενώ, τίποτα άλλο δεν του προκαλεί θαυμασμό ούτε του κάνει εντύπωση, όταν βλέπει στο δρόμο βόδι ή γάιδαρο ή τράγο, στέκεται και κοιτάζει.

Πηγαίνει κρυφά στο κελάρι και τρώει και πίνει αχόρταγα. Ερωτοτροπεί με την μαγείρισσα και έπειτα τη βοηθάει να αλέσει το σιτάρι που χρειάζεται γι αυτόν και τους δικούς του. Στη μέση του φαγητού σηκώνεται να δώσει χορτάρι στα ζώα του, αν χτυπήσουν την πόρτα, τρέχει ο ίδιος και ανοίγει, και συγχρόνως φωνάζει το σκύλο του, τον κρατάει από το στόμα και λέει: «Αυτός φυλάει το σπίτι και το χωράφι μου.»

Όταν του δίνουν χρήματα, αυτός τα εξετάζει, τα βρίσκει ελαφριά και ζητά να του τα αλλάξουν.

Εάν πάλι έχει δανείσει σε κάποιον το αλέτρι ή το κοφίνι του ή το δρεπάνι του ή το σακί του, κάθεται τη νύχτα άγρυπνος και το σκέφτεται. Σηκώνεται, λοιπόν, και πάει να το ζητήσει.

Όταν πηγαίνει στην πόλη, ρωτάει τον πρώτο που θα συναντήσει πόσο κοστίζουν τα δέρματα και τα παστά ψάρια, και αν σήμερα θα γίνει η εορτή της νέας σελήνης. Του λέει ακόμα, πως μόλις φτάσει στην πόλη θα κουρευτεί.

Ακόμη, τραγουδάει στο δημόσιο λουτρό και βάζει στα παπούτσια του καρφιά.

 

Ο ΦΙΛΑΡΕΣΚΟΣ

 

Η φιλαρέσκεια είναι ένας τρόπος συμπεριφοράς που μπορεί μεν να προκαλέσει ευχαρίστηση αλλά δεν γίνεται με καλή πρόθεση. Ο φιλάρεσκος όταν δει από μακριά κάποιον γνωστό του, τρέχει και τον χαιρετά, τον ονομάζει σπουδαίο άνθρωπο, τον θαυμάζει, τον κρατά και από τα δυο του χέρια, και δεν τον αφήνει, αλλά αφού τον συνοδεύσει για λίγο και ρωτήσει πότε θα τον ξαναδεί, τον αποχωρίζεται αφού τον παινέψει για μια ακόμη φορά.

Αν τον καλέσουν για διαιτητή σε κάποια διαφωνία, προσπαθεί να αρέσει όχι μόνον σε εκείνον που αντιπροσωπεύει αλλά και  στον αντίδικο, για να φανεί αμερόληπτος. Όταν μιλάει σε ξένους, λέει, πως έχουν περισσότερο δίκιο απ’ ότι οι συμπολίτες του.

Όταν είναι καλεσμένος σε γεύμα, ζητά από τον οικοδεσπότη να φέρει στο τραπέζι και τα παιδιά του. Μόλις μπούνε, λέει πως μοιάζουν με τον πατέρα τους περισσότερο απ’ ότι μοιάζει το ένα σύκο με το άλλο σύκο. Αφού τα φέρει κοντά του, τα φιλά, τα βάζει να καθίσουν δίπλα του, και με άλλα παίζει λέγοντας «ασκί και τσεκούρι» (παιχνίδι που έπαιζαν τα μικρά παιδιά) ενώ άλλα τα αφήνει να κοιμηθούν πάνω στην κοιλιά του, παρόλο που αυτό τον κουράζει.

 

Ο  ΑΔΙΑΝΤΡΟΠΟΣ

 

Η αδιαντροπιά είναι η τόλμη αισχρών λόγων και πράξεων. Ο άνθρωπος αυτός είναι έτοιμος να ορκιστεί χωρίς σοβαρό λόγο, και δεν τον νοιάζει αν βγάλει κακό όνομα ή τον κατηγορήσουν. Η συμπεριφορά του είναι ακόμη πρόστυχη και ξετσίπωτη, και είναι ικανός να κάνει το κάθε τι. Μπορεί, χωρίς να είναι μεθυσμένος, να χορεύει κόρδακα (άσεμνος χορός που επιτρεπόταν να χορεύουν μόνον οι μεθυσμένοι) και χωρίς να φοράει προσωπείο, να χορεύει κωμικό χορό.

Όπως επίσης, στα κωμικά θεάματα μπορεί να μαζεύει τα χρήματα πηγαίνοντας στον κάθε θεατή ξεχωριστά και να μαλώνει με αυτούς που δεν έχουν εισιτήριο και θέλουν να βλέπουν δωρεάν. Δεν τον νοιάζει να ασκεί οποιοδήποτε ανυπόληπτο επάγγελμα: μπορεί να γίνει ξενοδόχος, πορνοβοσκός, τελώνης αλλά και δημόσιος κήρυκας και μάγειρας και παίχτης σε τυχερά παιχνίδια.

Δεν φροντίζει για την συντήρηση της μητέρας του, αδιαφορεί αν τον πιάσουν να κλέβει και περνάει πιο πολύ καιρό στη φυλακή παρά στο σπίτι του. Μπορεί να θεωρηθεί ένας από εκείνους που καλούν το πλήθος γύρω τους και με μεγάλη βροντερή φωνή αρχίζουν κουβέντα με τους περαστικούς και τους βρίζουν. Πιστεύει ότι αξίζει να δείχνει την αδιαντροπιά του μόνον όταν είναι πανηγύρι. Του αρέσει να είναι επικεφαλής ενός συρφετού και πρόθυμα να τους δανείζει χρήματα με υπέρογκο τόκο και για να εισπράξει όσα του χρωστούν, γυρνάει στα μαγειρεία, στα ψαράδικα και στα μαγαζιά και τα χρήματα που μαζεύει τα βάζει στο στόμα του.

 

Ο  ΠΟΛΥΛΟΓΑΣ

 

Η πολυλογία είναι ακράτεια λόγου. Ο πολυλογάς σ’ εκείνον που θα συναντήσει, ό,τι και να του πει ο άλλος, θα απαντήσει: «Εσύ δεν λες τίποτα, εγώ είμαι καλά πληροφορημένος, αν θέλεις να μάθεις, άκουσέ με.»

Αν ο άλλος, στο μεταξύ, του απαντήσει, αυτός τον διακόπτει και προσθέτει: «Μην ξεχάσεις αυτό που θέλεις να πεις», «Καλά έκανες και μου το θύμισες» «Μπήκες στο νόημα» και βρίσκει πολλά τέτοια λόγια με αποτέλεσμα να μην αφήνει τον συνομιλητή του να πάρει αναπνοή.  Και όταν τον καθένα χωριστά τον κουράσει, είναι ικανός να  πάει και εκεί που είναι συγκεντρωμένοι πολλοί άνθρωποι, και ενώ κουβεντιάζουν μεταξύ τους, αυτός με την πολυλογία του τους αναγκάζει να φύγουν.

53

Ο  ΠΑΡΑΜΥΘΑΣ

Διάδοση λόγων είναι να πλάθει κανείς ψεύτικες φήμες και πράξεις που θέλει να τις πιστέψουν οι άλλοι. Είναι ο τύπος του ανθρώπου που όταν συναντήσει κάποιον φίλο του αλλάζει ύφος και τον ρωτά με χαμόγελο: «Από πού είσαι εσύ; Τι λες; Πώς δεν γνωρίζεις τίποτα για τα νέα της ημέρας;» και χωρίς να περιμένει απάντηση, ρωτά: «Μήπως λένε τίποτα νεότερο; Όμως αυτά που διαδίδονται είναι ευχάριστα» και χωρίς να τον αφήσει ν’ απαντήσει, προσθέτει! «Τι μου λες; Δεν άκουσες τίποτα; Νομίζω ότι θα σε κάνω να χαρείς λέγοντάς σου σπουδαία νέα».

Και τότε λέει ότι το έχει ακούσει από έναν στρατιώτη, ή από το δούλο του αυλητή Αστείου, ή από τον Λύκωνα τον εργολάβο που γύρισε αφού πήρε ο ίδιος μέρος στη μάχη. Και οι αναφορές των προσώπων που κάνει στους λόγους του είναι τέτοιες, που κανείς δεν μπορεί να εξακριβώσει την αλήθεια των όσων λέει. Και αν κανείς τον ρωτήσει: « Εσύ τα πιστεύεις αυτά;» θ’ απαντήσει: «Φυσικά τα πιστεύω, έχει βουήξει όλη η πόλη, παντού έχει διαδοθεί και όλοι είναι σύμφωνοι γιατί όλοι τα ίδια αναφέρουν.»

Και ενώ διηγείται όλα αυτά με όσο πιο πειστικό τρόπο μπορεί, λέει με ύφος συγκινητικό: «Δυστυχισμένε Κάσσανδρε, βλέπεις τη μεταβολή της τύχης; …;έδειξες όμως την ανδρεία σου». Και λέει στο φίλο του: «Αυτά που σου λέω, μόνο εσύ πρέπει να τα ξέρεις», ενώ αυτός τα έχει ήδη διαδώσει σε ολόκληρη την πόλη.

Ο  ΑΝΑΙΔΗΣ

Η αναίδεια μπορεί να οριστεί σαν περιφρόνηση της κοινής γνώμης για χάρη της αισχροκέρδειας. Ο άνθρωπος με τέτοιο χαρακτήρα μπορεί να πάει να ζητήσει δανεικά από αυτόν στον οποίον δεν έχει ακόμα ξεπληρώσει παλαιότερο χρέος.

Έπειτα, αφού θυσιάσει στους θεούς, πηγαίνει και τρώει στο σπίτι κάποιου άλλου, ενώ τα κρέατα από τη θυσία του τα παστώνει και τα φυλάει, και μάλιστα προσκαλεί στο τραπέζι που θα του κάνουν και τον δούλο που τον συνοδεύει, και αφού πάρει ψωμί και κρέας, του τα δίνει και του λέει με τρόπο τέτοιο ώστε να τον ακούνε όλοι: «Φάε καλά, Τίβειε».

Όταν αγοράζει κρέας, ρωτάει τον κρεοπώλη αν του φάνηκε ποτέ χρήσιμος σε τίποτα, και αφού σταθεί κοντά στη ζυγαριά ρίχνει κανένα κομμάτι κρέας, και εάν δεν μπορέσει κρέας, ρίχνει κανένα κόκκαλο για το ζουμί του.

Εάν ο κρεοπώλης τον εμποδίσει, αρπάζει από το τραπέζι λίγο έντερο και φεύγει γελώντας.

Όταν αγοράζει εισιτήρια στο θέατρο για τους ξένους, πηγαίνει και αυτός χωρίς να πληρώσει, και την επομένη μέρα παίρνει μαζί και τα παιδιά του και το δάσκαλό τους.

Άμα κανείς αγοράσει κάποια πράγματα σε φτηνή τιμή, του ζητάει να δώσει και σ’ αυτόν.

Πηγαίνει ακόμα σε ξένα σπίτια και δανείζεται κριθάρι ή άχυρο, και απαιτεί κιόλας να του τα φέρουν στο σπίτι του.

Όταν πηγαίνει στα δημόσια λουτρά, πλησιάζει τα καζάνια που βράζει το νερό και γεμίζει τον κάδο που κουβαλά, και ενώ ο λουτράρης του φωνάζει, αυτός λούζεται και φεύγοντας του φωνάζει: «Τώρα λούστηκα και δε σου χρωστάω τίποτα».

Ο  ΜΙΚΡΟΠΡΕΠΗΣ

Μικροπρέπεια είναι η οικονομία που ξεπερνάει κάθε μέτρο. Ο μικροπρεπής είναι άνθρωπος που προτού τελειώσει ο μήνας πηγαίνει στο σπίτι του οφειλέτη και του ζητάει να τον πληρώσει, έστω και αν πρόκειται για ποσό μηδαμινό.

Όταν είναι σε συσσίτιο, μετράει πόσα ποτήρια κρασί ήπιε ο καθένας, και αυτός είναι πάντα που προσφέρει την πιο μικρή μερίδα από όλους τους ομοτράπεζους στην Άρτεμη.

Αν κάποιος αγόρασε πράγμα σε πολύ μικρή τιμή, αυτός τα βρίσκει πανάκριβα. Αν ο υπηρέτης σπάσει κάποια κατσαρόλα ή πιατέλα, του κρατάει την αξία τους από την τροφή που του δίνει.

Αν η γυναίκα του χάσει ένα νόμισμα, αυτός είναι ικανός να μετακινήσει όλα τα έπιπλα, τα κρεβάτια και τα κιβώτια και να ψάξει όλα τα σκεπάσματα. Όταν πουλάει κάτι, το δίνει τόσο ακριβά ώστε ο αγοραστής να μην έχει κανένα κέρδος.

Δεν επιτρέπει σε κανέναν να κόψει σύκο από τον κήπο του, ούτε να περάσει μέσα από το χωράφι του, ούτε να πάρει καμιά ελιά ή καμιά χουρμάδα που έχουν πέσει από το δέντρο στο χώμα. Κάθε μέρα βλέπει τα σύνορα στα χωράφια του, για να δει αν μένουν τα ίδια.

Όταν περάσει η καθορισμένη ημέρα για να τον πληρώσει κάποιος, αυτός ζητά και τον τόκο του τόκου.

Όταν προσφέρει γεύμα στους χωριανούς του, κόβει το κρέας σε μικρά-μικρά κομμάτια. Μπορεί ακόμα να πάει στην αγορά για ψώνια και να γυρίσει πίσω χωρίς να έχει αγοράσει τίποτα.

Στην γυναίκα του δεν επιτρέπει να δανείζει ούτε αλάτι, ούτε φυτίλι, ούτε κύμινο, ούτε ρίγανη, ούτε κριθάρι, ούτε στεφάνια για θυσία, ούτε αλεύρι, λέγοντας πως αυτά τα μικρά πράγματα στο τέλος του χρόνου κάνουν ένα μεγάλο ποσό.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι έχουν χρηματοκιβώτια μουχλιασμένα που τα κλειδιά τους είναι σκουριασμένα, και φορούν ρούχα πολύ κοντά. Για να αλείφονται μετά το λουτρό, έχουν πολύ μικρά μπουκαλάκια, κουρεύουν τα μαλλιά τους σύρριζα, περιμένουν να έρθει το μεσημέρι για να βάλουν τα παπούτσια τους, και όταν δώσουν το φόρεμά τους στον βαφέα, του ζητούν να ρίξει απάνω πολλή σκόνη για να μη λερωθεί γρήγορα.

Ο  ΑΣΕΜΝΟΣ

Η απρέπεια είναι εύκολο να οριστεί σαν αστείο, ωμό και αξιοκατάκριτο.

Ο απρεπής άνθρωπος είναι ικανός όταν συναντήσει στο δρόμο του γυναίκες ελεύθερες, (δηλαδή όχι δούλες) να σηκώσει το φόρεμά του και να τους δείξει τα γεννητικά του όργανα.

Στο θέατρο χειροκροτεί όταν οι άλλοι σταματούν, σφυρίζει τους ηθοποιούς που είναι αγαπητοί στο λαό, και όταν στο θέατρο επικρατεί ησυχία, αυτός σηκώνει ψηλά το κεφάλι του και ρεύεται για να κάνει τους θεατές να γυρίσουν και να τον κοιτάξουν.

Όταν η αγορά είναι γεμάτη από κόσμο, πλησιάζει εκεί που πουλάνε μήλα και καρύδια και αφού στηθεί αρχίζει να τρώει μιλώντας με τον οπωροπώλη.

Αν περάσει κανείς που του είναι απλώς γνωστός, όχι φίλος του, τον φωνάζει με το μικρό του όνομα, και υποχρεώνει να τον περιμένουν άνθρωποι που βλέπει ότι είναι βιαστικοί.

Πλησιάζει και συγχαίρει κάποιον που μόλις βγαίνει από το δικαστήριο αφού έχασε μια μεγάλη δίκη.

Στην αγορά πηγαίνει μόνος του να ψωνίσει και νοικιάζει αυλητρίδες, και σ’ όσους συναντήσει δείχνει τα ψώνια του και τους προσκαλεί να φάνε. Στέκεται μπροστά σε κουρείο ή αρωματοπωλείο και τους λέει ότι απόψε έχει σκοπό να μεθύσει .

 Ο  ΦΟΡΤΙΚΟΣ

Ο φορτικός είναι άνθρωπος που πάει να συμβουλευτεί κάποιον την ώρα που αυτός είναι απασχολημένος. Κάνει καντάδα στη φιλενάδα όταν αυτή είναι άρρωστη.

Ζητάει, από κάποιον εγγυητή που μόλις καταδικάστηκε να πληρώσει, να εγγυηθεί και γι’ αυτόν. Παρουσιάζεται σαν μάρτυρας σε υπόθεση αφού έχει πλέον εκδικαστεί, και όταν είναι καλεσμένος σε γάμο αρχίζει και κατηγορεί τις γυναίκες.

Προσκαλεί σε περίπατο κάποιον που μόλις γύρισε από κουραστική πεζοπορία. Κουβαλάει αγοραστή που πληρώνει περισσότερα για εμπορεύματα που έχουν ήδη πουληθεί.

Σε δημόσια συνέλευση σηκώνεται να μιλήσει από την αρχή για κάποιο ζήτημα που οι ακροατές το έχουν ήδη ακούσει και κατανοήσει.

Είναι πρόθυμος να δείξει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για μια ξένη υπόθεση, πράγμα που ο άλλος δεν το θέλει αλλά και ντρέπεται να το αρνηθεί. Σε ανθρώπους που θυσίασαν στους θεούς και έπειτα κάθονται να φάνε, αυτός πάει να ζητήσει τόκο.

Όταν μπροστά του μαστιγώνεται ένας δούλος από τον αφέντη του, αυτός διηγείται πως κάποτε που κι αυτός έδειρε το δούλο του, εκείνος πήγε και κρεμάστηκε.

Όταν εκτελεί χρέη δικαστή, λέει πράγματα που εκνευρίζουν τους αντιδίκους πάνω που πήγαιναν να συμβιβαστούν. Σηκώνεται να χορέψει αυτός, και παρακινεί και άλλον στο χορό που δεν έχει έρθει ακόμα στο κέφι του.

Ο  ΨΕΥΤΟΠΡΟΘΥΜΟΣ

Ο ψευτοπρόθυμος υπόσχεται πράγματα που δεν μπορεί να πραγματοποιήσει.

Και σε μια υπόθεση που όλοι είναι σύμφωνοι, αυτός προβάλλει κάποια αντίρρηση μόνο και μόνο για να φανεί ότι πείθεται και υποχωρεί μπροστά στη γνώμη των άλλων.

Στο γεύμα προστάζει τον υπηρέτη του να κεράσει τόσο πολύ κρασί που είναι αδύνατο να το πιουν οι καλεσμένοι.

Χωρίζει ανθρώπους που φιλονικούν, ακόμα και χωρίς να τους γνωρίζει.

Κάνει τον οδηγό σε άγνωστο μονοπάτι και μετά δεν μπορεί να το δρόμο.

Αν ο γιατρός του απαγορεύσει να δώσει κρασί στον ασθενή, αυτός του δίνει πολύ για να κάνει δοκιμή.

Όταν ορκίζεται, λέει στους παρευρισκόμενους ότι έχει ορκιστεί πολλές φορές και στο παρελθόν.

Ο  ΑΝΟΗΤΟΣ

 

Ο ανόητος άνθρωπος είναι ικανός αφού λογαριάσει με τις ψηφίδες και βρει το άθροισμα, να ρωτήσει τον διπλανό του: «Πόσο κάνει;»

Και ενώ είναι κατηγορούμενος σε δίκη, το ξεχνάει και πηγαίνει στο χωράφι του.

Στο θέατρο τον πιάνει ο ύπνος και μένει στο τέλος μόνος του.

Όταν έχει φάει πολύ και σηκώνεται τη νύχτα για να πάει στην τουαλέτα, τον δαγκώνει ο σκύλος του γείτονά του.

Ενώ πάει να εισπράξει χρήματα που του χρωστάνε, παίρνει μαζί του και μάρτυρες.

Πεθαίνει τα παιδιά του στην κούραση αναγκάζοντάς τα να παλεύουν και να τρέχουν.

Τελικά, η ανοησία είναι νωθρότητα του πνεύματος που εκφράζεται και στα λόγια και στις πράξεις.

Ο ΚΑΚΟΤΡΟΠΟΣ

Κακότροπος άνθρωπος είναι αυτός που όταν του απευθύνουν μια ερώτηση δεν απαντάει.

Όταν τον χαιρετούν, αυτός δεν ανταποδίδει τον χαιρετισμό.

Όταν πουλάει κάτι, δεν λέει την τιμή του αλλά ρωτάει τους υποψήφιους αγοραστές πόσο νομίζουν αυτοί ότι αξίζει.

Σε όσους του στέλνουν δώρα στις γιορτές, λέει ότι δεν είναι κανονικά χαρίσματα αφού και αυτός θα κάνει το ίδιο στις δικές τους γιορτές.

Δεν συγχωρεί ούτε αυτόν που τον έσπρωξε κατά λάθος ούτε αυτόν που τον πάτησε κατά λάθος.

Όταν κάποιος φίλος του τον παρακαλέσει, να δώσει τον οβολό του σε έρανο, στην αρχή αρνείται, ύστερα όμως πηγαίνει και προσφέρει  γκρινιάζοντας πως αυτά είναι χαμένα λεφτά.

Αν σκοντάψει, μπορεί να βρίσει την πέτρα που σκόνταψε.

Δεν περιμένει κανέναν πολλή ώρα.  Δεν καταδέχεται ποτέ να τραγουδήσει και ν’ απαγγείλει στίχους ή να χορέψει και δεν προσεύχεται ποτέ στους θεούς.

Ο  ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΑΣ

Ο δεισιδαίμονας στη γιορτή των χοών αφού πλύνει τα χέρια του και ραντίσει όλο του το σώμα, βγαίνει από το ιερό έχοντας φύλλα δάφνης στο στόμα του και περπατάει έτσι όλη τη μέρα.

Εάν συναντήσει γάτα στο δρόμο του δεν περνάει προτού περάσει κάποιος άλλος ή ρίξει ο ίδιος τρεις πέτρες στο μέρος απ’ όπου πέρασε η γάτα. Εάν δει φίδι στο σπίτι του και είναι με χοντρό κεφάλι, κάνει επικλήσεις στο θεό Σαβάζιο και αν είναι ιερό φίδι αμέσως στήνει σ’ αυτό το μέρος βωμό.

Όταν περνά από σταυροδρόμια, χύνει λάδι πάνω στις ιερές πέτρες, γονατίζει και αφού πρώτα προσκυνήσει, φεύγει.

Αν κανένας ποντικός του τρυπήσει σακί με αλεύρι, πηγαίνει στον «εξηγητή» και τον ρωτάει τι πρέπει να κάνει. Αν αυτός του πει να πάει στον βυρσοδέψη να του το ράψει και τον συμβουλέψει να μην δίνει σημασία σ’ αυτά, αυτός τον αγνοεί και πηγαίνει και προσφέρει θυσία για να εξευμενίσει τους θεούς.

Κάνει συχνά καθαρμούς στο σπίτι του με την ιδέα ότι έχει κάνει εισβολή η Εκάτη. (η εισβολή της Εκάτης ήταν καταστροφική, γι’ αυτό πρόσφεραν θυσίες).

Αν στο δρόμο ακούσει να φωνάζουν κουκουβάγιες, ταράζεται και δεν τολμάει να προχωρήσει παρά μόνο αφού πει: « Η Αθηνά είναι δυνατότερη». Δεν τολμάει να πατήσει πάνω σε μνήμα ή να πλησιάσει νεκρό ή λεχώνα, γιατί προσέχει να μην πάρει το μόλυσμα.

Κάθε τέταρτη και έβδομη μέρα του μήνα διατάζει τους δούλους του να βράσουν κρασί και αυτός αγοράζει μυρτιές, θυμιάματα και κόλλυβα, και όταν γυρίσει σπίτι, στεφανώνει τα αγάλματα  των Ερμαφροδίτων, όλη μέρα.

Όταν δει όνειρο πηγαίνει στους ονειροκρίτες, στους μάντεις και τους οιωνοσκόπους, για να ρωτήσει σε ποιο θεό ή θεά πρέπει να προσευχηθεί.

Αν δει κάποιον στεφανωμένο με σκόρδα, απ’ αυτούς που τριγυρνούν στα σταυροδρόμια, επιστρέφει αμέσως σπίτι του, πλένεται ολόκληρος και φωνάζει ιέρειες για να τον εξαγνίσουν με σκυλοκρόμμυδο και μ’ ένα σκυλάκι σφαγμένο.  Αν δει τρελό ή επιληπτικό, ανατριχιάζει και φτύνει στον κόρφο του.

52

Ο ΠΑΡΑΠΟΝΙΑΡΗΣ

Ο παραπονιάρης είναι ο άνθρωπος που όταν κάποιος φίλος του, του στείλει μια μερίδα κρέας από το συμπόσιο που έκανε, αυτός λέει: «Ζήλεψε μήπως χαρώ πίνοντας κρασί και ζωμό από το κρέας, γι’ αυτό δε με κάλεσε στο τραπέζι».

Όταν η φιλενάδα του τον αγκαλιάζει και τον φιλάει αυτός της λέει: «Φοβάμαι μήπως δεν με φιλάς με την ψυχή σου».

Παραπονιέται στο Δία όχι γιατί δε βρέχει, αλλά γιατί άργησε να βρέξει. Αν στο δρόμο του βρει πουγγί θα πει: «Ποτέ όμως δε βρήκα θησαυρό».

Και αφού με χίλια ζόρια αγοράσει φτηνά κάποιον καλό δούλο, λέει στον πωλητή: «Θα ήταν θαύμα να τον αγόραζα τόσο φτηνά και να μην έχει ελαττώματα».

Και σ’ εκείνον που του φέρνει την ευχάριστη είδηση πως η γυναίκα του γέννησε γιο, θα πει: «Θα πεις όλη την αλήθεια, αν προσθέσεις ότι τώρα χάνεται και η μισή περιουσία μου».

Όταν κερδίσει κάποια δίκη με απόλυτη πλειοψηφία, κατηγορεί αυτόν που του έγραψε το λόγο ότι παρέλειψε πολλά από τα δίκια του.

Αν οι φίλοι του τον βοηθήσουν με έρανο και κάποιος του πει: «Τώρα πρέπει να είσαι χαρούμενος», αυτός απαντά: «Μα πώς; Αφού πρέπει και τα χρήματα να δώσω πίσω στον καθένα, και εκτός από αυτό να τους χρωστάω και χάρη αφού με ευεργέτησαν!»

Ο  ΚΑΧΥΠΟΠΤΟΣ

Ο καχύποπτος είναι ικανός αφού στείλει το δούλο του να ψωνίσει, να στείλει κατόπιν και δεύτερο για να πληροφορηθεί πόσα πλήρωσε ο πρώτος.

Όταν κρατάει χρήματα, στέκεται κάθε τόσο και τα μετράει. Όταν πέσει για ύπνο, ρωτάει τη γυναίκα του αν κλείδωσε το χρηματοκιβώτιο, αν έκλεισε το κελάρι και αν έκλεισε με το σύρτη την πόρτα της αυλής. Κι αν εκείνη του πει πως τα’ κανε όλα αυτά, εκείνος σηκώνεται από το κρεβάτι γυμνός και ξυπόλυτος, ανάβει το λυχνάρι του και πάει για να ελέγξει την κατάσταση. Αλλά  ακόμη και τότε, με δυσκολία καταφέρνει να κοιμηθεί.

Από αυτούς που του χρωστούν χρήματα, ζητάει τους τόκους με μάρτυρες, για να μην μπορούν έπειτα να τους αρνηθούν.

Όταν θέλει να καθαρίσει το φόρεμά του, είναι ικανός να το δώσει όχι στον καλύτερο βαφέα, αλλά σε εκείνον που έχει τον πιο αξιόπιστο εγγυητή. Όταν έλθει κανείς να δανειστεί από αυτόν ποτήρια, συνήθως αρνείται να του δανείσει, ενώ αν είναι κάποιος στενός φίλος ή συγγενής, δέχεται να του δανείσει μόνο αφού εξετάσει το ζήτημα από κάθε πλευρά, και είναι σχεδόν έτοιμος ακόμα και εγγυητή να βάλει.

Διατάζει τον δούλο που τον συνοδεύει να μην προχωρεί από πίσω του αλλά να πηγαίνει μπροστά, για να μην το σκάσει μες το δρόμο.

Σ’ αυτούς που αγοράζουν κάτι από αυτόν και του πουν: «Να πληρώσω αργότερα γιατί τώρα δεν ευκολύνομαι;» αυτός θα πει: «Μη μπαίνεις στον κόπο, γιατί θα σε ακολουθήσω έως ότου ευκολυνθείς».

Ο  ΑΗΔΙΑΣΤΙΚΟΣ

Ο αηδιαστικός περιφέρεται στο δρόμο ενώ έχει λέπρα και λειχήνες και μαύρα νύχια, και λέει ότι η αρρώστια είναι κληρονομική γιατί την είχε και ο πατέρας του και ο παππούς του, γι ‘αυτό και είναι δύσκολο να εισχωρήσει κάποιος ξένος στο γένος τους.

Μπορεί ακόμα να έχει τις γάμπες του με πληγές και τα δάχτυλά του γδαρμένα και να μη φροντίζει να τα γιατρέψει, αλλά τα αφήνει να γίνουν αγιάτρευτα.

Έχει πυκνές τρίχες στις  μασχάλες και στήθος χνουδωτό, και τα δόντια του είναι μαύρα και καταφαγωμένα, έτσι ώστε με δυσκολία να τον πλησιάζει κανείς και να καταντά σιχαμερός.

Ακόμη καθαρίζει τη μύτη του ενώ τρώει και γεμίζει με αίματα όταν προσφέρει θυσία.

Όταν μιλάει, γεμίζει με σάλια το συνομιλητή του, και όταν πίνει κάτι, ρεύεται.

Κοιμάται με τη γυναίκα του σε βρώμικα σκεπάσματα.

Αλείφεται στο λουτρό του με ταγγισμένο λάδι, και βγαίνει στην αγορά φορώντας χιτώνα χοντρό και μανδύα πολύ λεπτό και καταλερωμένο.

Ο  ΑΝΑΓΩΓΟΣ

Η κακή συμπεριφορά μπορεί να προξενήσει λύπη αλλά όχι ζημιά.

Ο ανάγωγος είναι ικανός να ξυπνήσει κάποιον που μόλις κοιμήθηκε προκειμένου να του μιλήσει, και να καθυστερεί αυτούς που είναι έτοιμοι να φύγουν με πλοίο. Και σ’ αυτούς που πάνε να τον δουν, τους λέει να τον περιμένουν έως ότου τελειώσει τον περίπατό του.

Ακόμη παίρνει το παιδί από την τροφό του και το ταΐζει ο ίδιος αφού μασήσει αυτός την τροφή, του μιλά ψελλίζοντας σαν παιδάκι και το ονομάζει παιχνίδι του μπαμπάκα του.

Στο τραπέζι διηγείται πως ήπιε καθαρτικό και ενεργήθηκε και από πάνω και από κάτω, και πως η χολή έβγαλε ήταν πιο μαύρη και από το ζωμό που υπήρχε στο τραπέζι. Ρωτά μπροστά στους υπηρέτες: «Μητέρα πες μου, ποια μέρα κοιλοπονούσες και με γέννησες;» Έπειτα δίνει ο ίδιος την απάντηση και λέει πως είναι χαρά μαζί και πόνος και πως χωρίς αυτά τα δύο δεν είναι δυνατό να γεννηθεί άνθρωπος.

Και όταν είναι καλεσμένος σε συμπόσιο, λέει ότι στο σπίτι του έχει στέρνα με δροσερό νερό και κήπο με πολλά και τρυφερά λάχανα, και με μάγειρα που του φτιάχνει ωραία φαγητά και πως το σπίτι του είναι ξενοδοχείο γιατί είναι πάντα γεμάτο, και πως οι φίλοι του μοιάζουν με τρύπιο πιθάρι, γιατί όσο και αν του ευεργετεί, δεν μπορεί να τους χορτάσει.

Όταν φιλοξενεί κάποιον, του δείχνει ποιον έχει για γελωτοποιό, και όταν προσκαλεί τους καλεσμένους να πιουν, τους λέει πως όλα έχουν ετοιμαστεί για δική τους ευχαρίστηση και ότι μόλις προστάξουν, ο υπηρέτης θα πάει να φέρει μιαν αυλητρίδα από τον πορνοβοσκό, «για να μας τραγουδήσει και να ευχαριστηθούμε όλοι μας».

Ο  ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΟΣ

Ο ματαιόδοξος είναι ο άνθρωπος που όταν τον καλέσουν σε δείπνο προσπαθεί να καθήσει δίπλα στον νοικοκύρη.

Φέρνει το γιο του στους Δελφούς για να κόψει και να αφιερώσει εκεί τα μαλλιά του, και φροντίζει ο δούλος που τους ακολουθεί να είναι αράπης.

Όταν έχει πληρώσει χρέος, φροντίζει τα νομίσματα να είναι ολοκαίνουργια. Και για την καλιακούδα που έχει στο σπίτι του, αγοράζει μια μικρή σκάλα και φτιάχνει μια χάλκινη μικροασπίδα, για να πηδάει στην σκάλα οπλισμένη.

Όταν θυσιάσει βόδι, καρφώνει στην πόρτα της αυλής το δέρμα του μετώπου με τα κέρατα, αφού τα δέσει γύρω με στεφάνια, για να βλέπουν όσοι μπαίνουν πως θυσίασε βόδι. Αφού συνοδεύσει πομπή μαζί με τους ιππείς, όλο τον εξοπλισμό τον δίνει στο δούλο του να τον πάει σπίτι, και αυτός με τη στολή και τα σπιρούνια περιφέρεται στην αγορά.

Αν του ψοφήσει σκυλάκι από τη Μάλτα, του φτιάχνει μνήμα και επιτύμβια στήλη που γράφει: «Ράτσα μαλτέζικη».

Αν αφιερώσει χάλκινο δάχτυλο στο ναό του Ασκληπιού, πάει κάθε μέρα, το γυαλίζει, το στολίζει με άνθη και το αλείφει με μύρο.

Αν τύχει να είναι ένας από τους πρυτάνεις, ζητά να ανακοινώσει αυτός τα σχετικά με τις θυσίες.

Αφού λοιπόν ντυθεί με πολύ όμορφο φόρεμα, φοράει και ένα στεφάνι, και προχωρώντας στο πλήθος λέει: «Αθηναίοι, τα ιερά που εμείς οι πρυτάνεις θυσιάσαμε στη μητέρα των θεών, είναι ευοίωνα. Να περιμένετε λοιπόν από τη θεά όλα τα αγαθά».

Αφού ανακοινώσει αυτά, γυρίζει στο σπίτι του και λέει στη γυναίκα του πως είναι πολύ ευτυχισμένος. Ακόμα κόβει τα μαλλιά του πολύ συχνά, έχει κάτασπρα δόντια, αλλάζει συχνά ρούχα, πάντα καλοφτιαγμένα, και αλείφεται με μύρο. Στην αγορά πλησιάζει εκεί που βρίσκονται οι τραπεζίτες, στα γυμναστήρια εκεί που γυμνάζονται οι έφηβοι, και στο θέατρο όταν δίνεται παράσταση κάθεται κοντά στους στρατηγούς. Για τον εαυτό του δεν αγοράζει τίποτα αλλά για τους φιλοξενουμένους του εκτελεί παραγγελίες.

Είναι ικανός και πίθηκο ν’ αναθρέψει, και τίτυρο (πίθηκος με μικρή ουρά) να έχει, και περιστέρια σικελικά και αστραγάλους ελαφιών και στρογγυλά ελαιοδοχεία από τους Θουρίους και καμπύλες ράβδους από τη Σπάρτη και κουρτίνες με κεντημένους Πέρσες επάνω.

Και ακόμη, μια μικρή παλαίστρα με άμμο και σφαιριστήριο, τριγυρίζει λοιπόν στην αγορά και την δανείζει σε φιλόσοφους, σε οπλομάχους, σε σοφιστές και σε καθηγητές μουσικής, για να κάνουν μέσα σ’ αυτήν τις επιδείξεις τους.

Αυτός μπαίνει μέσα τελευταίος, όταν όλοι βρίσκονται στις θέσεις τους, προκειμένου να πει κάποιος από τους θεατές ότι σ’ αυτόν ανήκει η παλαίστρα.

Ο  ΦΙΛΑΡΓΥΡΟΣ

Φιλάργυρος είναι ο άνθρωπος που προκειμένου να αποφύγει τα έξοδα, ζημιώνει το φιλότιμό του.

Είναι ικανός να νικήσει ως χορηγός στους αγώνες των τραγωδιών ν’ αφιερώσει ξύλινη πινακίδα στο Διόνυσο, γράφοντας πάνω μόνο τ’ όνομά του.

Όταν στη συνέλευση του δήμου γίνονται χρηματικές εισφορές, αυτός σηκώνεται χωρίς να πει τίποτα και φεύγει. Και όταν παντρεύει την κόρη του, όσα κομμάτια από το κρέας της θυσίας δεν ανήκουν στους ιερείς  τα πουλάει, και τους δούλους που νοικιάζει να υπηρετήσουν στο γάμο, τους κλείνει με τη συμφωνία να φέρουν φαγητό από τα σπίτια τους.

Όταν είναι τριήραρχος, στρώνει στο κατάστρωμα τα στρώματα του κυβερνήτη, ενώ τα δικά του τα βάζει στην άκρη για να μην φθείρονται. Είναι ακόμη ικανός να μην στείλει τα παιδιά του στο σχολείο όταν είναι η γιορτή των Μουσών, με τη δικαιολογία ότι είναι άρρωστα, προκειμένου να μη συμβάλουν στη δαπάνη για τη γιορτή του σχολείου.

Όταν πάει στην αγορά και ψωνίζει κρέας και λάχανα, τα κουβαλάει ο ίδιος στην αγκαλιά του.

Όταν πάλι δώσει να του πλύνουν το φόρεμά του, μένει μέσα στο σπίτι μέχρι να του το φέρουν.

Όταν ένας φίλος του κάνει έρανο και ενώ έχει κουβεντιάσει μαζί του γι ‘ αυτό, όταν τον δει να πλησιάζει, αλλάζει δρόμο και κάνοντας κύκλο γυρνάει πάλι σπίτι του.

Στη  γυναίκα του δεν αγοράζει υπηρέτρια, παρόλο που του έδωσε μεγάλη προίκα όταν την παντρεύτηκε, αλλά νοικιάζει ένα μικρό παιδί να την ακολουθεί όταν βγαίνει στη γυναικεία αγορά.

Φοράει μπαλωμένα παπούτσια, και λέει πως δεν διαφέρουν σε τίποτα από τα καινούργια.

Όταν σηκώνεται το πρωί, καθαρίζει μόνος του το σπίτι και στρώνει ο ίδιος τα κρεβάτια. Και όταν κάθεται, γυρίζει ανάποδα το μάλλινο φόρεμά του για να μην του τριφτεί και φθαρεί.

Ο  ΚΑΥΧΗΣΙΑΡΗΣ

Ο καυχησιάρης  πάει και στέκεται στην προκυμαία και διηγείται στους ξένους πως αυτός έχει δώσει πολλά χρήματα σε θαλασσοδάνεια και εξηγεί με κάθε λεπτομέρεια τη δανειστική επιχείρηση και πόσα χρήματα ο ίδιος έχασε και κέρδισε και ενώ καυχιέται γι ‘αυτά, στέλνει τον δούλο του στην τράπεζα, ενώ δεν έχει ούτε μία δραχμή κατάθεση.

Αν πετύχει κάποιον συνοδοιπόρο στο δρόμο, του λέει πως πήγε στην εκστρατεία μαζί με τον Αλέξανδρο και πως  φερόταν απέναντί του και πόσα ποτήρια έφερε στολισμένα με πολύτιμα πετράδια, και πως η γνώμη του είναι ότι οι τεχνίτες της Ασίας είναι καλύτεροι από τους τεχνίτες της Ευρώπης.

Και τα λέει αυτά, τη στιγμή που δεν έχει βγει ποτέ έξω από την πόλη του.

Καυχιέται ακόμα πως ο Αντίπατρος του έχει στείλει τρεις φορές γράμμα και τον προσκαλεί να πάει στη Μακεδονία, και ότι ενώ του έδινε το προνόμιο να κάνει εξαγωγή ξυλείας από εκεί χωρίς να πληρώσει φόρο, αυτός δεν δέχτηκε για να μην τον συκοφαντήσει κανείς πως είναι περισσότερο απ ό, τι πρέπει φίλος των Μακεδόνων.

Λέει ακόμα πως κατά την περίοδο που υπήρχε έλλειψη στα σιτηρά, αυτός ξόδεψε περισσότερο από πέντε τάλαντα προκειμένου να βοηθήσει τους φτωχούς συμπολίτες του, γιατί δεν μπορεί να αρνηθεί όταν του ζητούν μια χάρη.

Όταν βρίσκεται ανάμεσα σε αγνώστους, παρακαλεί έναν από αυτούς να λογαριάσει με τις ψηφίδες, και αρχίζει να αναφέρει και φανταστικά ονόματα προσώπων λέγοντας πως τους έδωσε από εξακόσιες δραχμές και από μία μνα, (ένα μνα = 100 δραχμές) ανεβάζοντας το άθροισμα σε δέκα τάλαντα. (60 μνες = 1 τάλαντο).

Και λέει πως αυτά τα χρήματα τα έδωσε μόνο σε εράνους, και ότι δήθεν παραλείπει όσα έδωσε για τις τριηραρχίες και τις άλλες δημόσιες υπηρεσίες που ανέλαβε.

Πηγαίνει κοντά σε εκείνους που πουλούν τα ωραία άλογα, και προσποιείται ότι θέλει να αγοράσει.

Πλησιάζει ακόμα στα μαγαζιά που πουλάνε ρούχα, ζητάει φόρεμα αξίας δύο ταλάντων, και έπειτα βρίζει τον δούλο του γιατί τον ακολουθεί χωρίς να πάρει μαζί του χρήματα.

Και ενώ μένει σε σπίτι με ενοίκιο βεβαιώνει όποιον δεν τον γνωρίζει πως αυτό είναι το πατρικό του και ότι έχει σκοπό να το πουλήσει, γιατί είναι μικρό αναλογικά με τους ξένους που δέχεται.

Ο ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΣ

 

Ο υπερήφανος περιφρονεί όλους τους άλλους εκτός από τον εαυτό του.

Είναι ικανός σε εκείνον που βιάζεται να του μιλήσει, να του πει ότι θα τον δει μετά το δείπνο την ώρα του περιπάτου.

Θυμάται πάντα το καλό που έκανε και ποτέ το καλό που του κάνανε. Αν τον έχουν βάλει κριτή σε κάποια υπόθεση, εκφέρει την γνώμη του στο δρόμο ενώ περπατά.

Όταν εκλέγεται σε κάποιο δημόσιο αξίωμα, αρνείται να το δεχτεί και βεβαιώνει με όρκο πως δεν έχει καιρό.

Δεν καταδέχεται να επισκεφτεί κανέναν αυτός πρώτος.

Συνηθίζει ακόμα να δίνει διαταγή σε αυτούς που θέλουν να του πουλήσουν κάτι ή να του προσφέρουν την εργασία τους, να έρθουν την άλλη μέρα τα ξημερώματα.

Όταν προχωράει στο δρόμο, δεν χαιρετά αυτούς που συναντά, αλλά έχει το κεφάλι του σκυφτό, και όταν πάλι του αρέσει, το σηκώνει.

Όταν προσκαλεί τους φίλους του σε δείπνο, αυτός δεν κάθεται μαζί τους, αλλά διατάζει κάποιον από τους υπαλλήλους του να τους φροντίσει. Όταν πηγαίνει επίσκεψη, στέλνει πρώτα κάποιον να το αναγγείλει.

Και δεν επιτρέπει να μπει κανείς στο σπίτι του, ούτε όταν λούζεται, ούτε όταν αλείφεται με αρωματικά έλαια μετά το μπάνιο, ούτε όταν τρώει.

Όταν έχει να κανονίσει λογαριασμούς με κάποιον, λέει στο δούλο του να υπολογίσει τα ποσά, και αφού βγάλει το άθροισμα να τα καταχωρήσει στο λογαριασμό του.

Στα γράμματά του δεν γράφει  : «Θα μου κάνετε τη χάρη», αλλά : «Θέλω να γίνει και σου έχω στείλει κάποιον για να του δώσεις να μου φέρει και να κάνεις όπως σου λέω και το γρηγορότερο».

Ο ΔΕΙΛΟΣ

Η ψυχή του δειλού ανθρώπου υποχωρεί εξαιτίας του φόβου.

Ο δειλός είναι άνθρωπος που όταν ταξιδεύει, βλέπει τις άκρες των βράχων και νομίζει πως είναι πλοία πειρατικά.

Αν η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη, ρωτάει να μάθει μήπως κανείς από τους ταξιδιώτες δεν είναι μυημένος στα μυστήρια, και σηκώνοντας το κεφάλι του προς τον ουρανό ρωτάει τον πλοίαρχο εάν το καράβι τους έχει φτάσει στο μέσον του ταξιδιού και πως βλέπει τον καιρό.

Και σε αυτόν που στέκεται δίπλα του, του λέει ότι φοβάται από κάποιο όνειρο που είδε, και γδύνεται και δίνει τον χιτώνα του στο δούλο του και παρακαλεί να τον βγάλουν στη στεριά.

Όταν είναι στον πόλεμο και το πεζικό κάνει επίθεση, αυτός καλεί τους συνδημότες του και τους παρακαλεί να σταθούν πρώτα κοντά και να παρατηρήσουν γύρω, γιατί, λέει, είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ποια από τις δύο παρατάξεις είναι οι εχθροί.

Και καθώς ακούει φωνές και ακούει στους άντρες να πέφτουν κάτω νεκροί, λέει σε αυτούς που είναι κοντά του ότι από τη βιασύνη του ξέχασε να πάρει στο σπαθί του.

Τρέχει λοιπόν στη σκηνή του και βγάζει έξω τον δούλο του διατάζοντάς τον να κατασκοπεύσει που είναι οι εχθροί. Τότε αυτός κρύβει κάτω από τα μαξιλάρια το σπαθί του και έπειτα καθυστερεί πολύ γιατί τάχα το ψάχνει.

Αν στο μεταξύ δει να φέρνουν κανέναν φίλο του πληγωμένο, τρέχει και του δίνει θάρρος και τον μεταφέρει στη σκηνή. Εκεί τον περιποιείται, τον καθαρίζει από τα αίματα, και αφού καθίσει κοντά του, του διώχνει τις μύγες από την πληγή.

Και προτιμά να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να πολεμά.

Αν ο σαλπιγκτής σημάνει έφοδο, αυτός καθισμένος μέσα στην σκηνή του λέει: «Αι στο διάολο, που με τα σαλπίσματά σου δεν αφήνεις τον άνθρωπο να κοιμηθεί».

Και καταματωμένος από την ξένη πληγή, καθώς συναντά αυτούς που γυρίζουν από τη μάχη τους διηγείται ότι με κίνδυνο της ζωής του έσωσε έναν από τους φίλους του.

Και συγχρόνως φέρνει μέσα στη σκηνή, κοντά στον πληγωμένο, αυτούς που είναι από τον ίδιο δήμο και την ίδια φυλή με αυτόν για να τον επισκεφθούν, λέγοντάς του συγχρόνως ότι ο ίδιος με τα χέρια του τον έφερε μέσα στην σκηνή.

 

Ο ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟΣ

 

Ολιγαρχία είναι η φιλοδοξία για επικράτηση στη δύναμη και στα κέρδη.

Έτσι, όταν ο δήμος κάνει συνέλευση για να εκλέξει βοηθούς του άρχοντα για την επίσημη τελετή, ο ολιγαρχικός ανεβαίνει στο βήμα και λέει ότι οι άνθρωποι που θα εκλεγούν θα πρέπει να έχουν απεριόριστη εξουσία.

Και εάν οι άλλοι ομιλητές προτείνουν δέκα άτομα, αυτός λέει ότι και ένας μόνο είναι αρκετός αλλά πρέπει να είναι άξιος.

Και από τα έπη του Ομήρου γνωρίζει μόνο ένα στίχο : « Δεν ωφελεί να κυβερνούν πολλοί αλλά ένας μόνο» και όλους τους άλλους τους αγνοεί.

Μιλάει δε με αυτόν τον τρόπο: «Πρέπει εμείς μόνοι μας να συνεδριάσουμε και να πάρουμε αποφάσεις για αυτά τα ζητήματα, να απαλλαγούμε από τον όχλο και την αγορά και να απέχουμε από τις δημοκρατικές αρχές για να μην μας βρίζουν και να μην μας τιμούν.» και ακόμα λέει: «Ή αυτοί ή εμείς πρέπει να κατοικούμε στην πόλη».

Βγαίνει από το σπίτι του αφού έχει έρθει μεσημέρι, φορώντας τον χιτώνα του με μεγάλη ευπρέπεια, έχοντας τα μαλλιά του ούτε πολύ κοντά, ούτε πολύ μακριά, με νύχια περιποιημένα, βαδίζει αγέρωχα και λέει σε τόνο δραματικό: «Είναι αδύνατο να κατοικήσει κανείς στην πόλη από τους συκοφάντες.

Στα δικαστήρια μας αδικούν γιατί μας κρίνουν οι κακοί και απορώ τι θέλουν αυτοί οι άνθρωποι που έρχονται και ανακατεύονται στα κοινά.

Το πλήθος είναι αχάριστο και πάντα ανήκει σε αυτόν που  μοιράζει και χαρίζει και ντρέπομαι όταν είμαι στην εκκλησία του δήμου και καθίσει δίπλα μου κάποιος φτωχός και αρρωστιάρης.

Πότε θα γλιτώσουμε από τις συνεισφορές και τις τριηραρχίες που μας έχουν καταστρέψει;».

Για το γένος των δημαγωγών λέει πως είναι μισητό, και ακόμα ότι ο Θησέας πρώτος προκάλεσε τόσες συμφορές στην πόλη, γιατί κατάργησε τη βασιλεία και ένωσε το λαό από δώδεκα πόλεις της Αττικής σε μία μόνο, την Αθήνα, και καλά τα έπαθε, γιατί αυτός έγινε το πρώτο θύμα του λαού.

Συνεχώς τέτοια λέει και στους ξένους και σε εκείνους από τους πολίτες που έχουν τον ίδιο χαρακτήρα και τα ίδια πολιτικά φρονήματα με αυτόν.

Ο ΟΨΙΜΑΘΗΣ

 

Οψιμάθεια η προσπάθεια που κάνει κάποιος να μάθει πράγματα που δεν ταιριάζουν στην ηλικία του.

Ο οψιμαθής είναι άνθρωπος που μαθαίνει γνωμικά στα εξήντα του χρόνια και όταν θέλει να τα απαγγείλει στα συμπόσια τα λησμονεί.

Από το γιο του μαθαίνει στρατιωτικές ασκήσεις όπως το «επί δεξιά», το «επ αριστερά» και το «μεταβολή».

Στις εορτές των Ηραίων δίνει και αυτός χρήματα μαζί με τους νέους και παίρνει μέρος στη λαμπαδηδρομία.

Ακόμα, αν προσκληθεί στο ιερό του Ηρακλή για να πάρει μέρος στη θυσία, βγάζει το φόρεμά του και αρπάζει το βόδι της θυσίας για να του στρίψει το λαιμό. Και στις παλαίστρες παίρνει μέρος στα γυμνάσια.

Στις παραστάσεις των θαυματοποιών μένει τρεις και τέσσερεις φορές για να αποστηθίσει τα τραγούδια.

Όταν μυείται στα μυστήρια του Βάκχου προσπαθεί να φανεί στον ιερέα πως είναι καλύτερος απ όλους.

Παραβιάζει την πόρτα της ερωμένης του και αφού τον ξυλοκοπήσει ο αντεραστής του καταφεύγει στο δικαστήριο.

Άλλοτε πηγαίνει στον αγρό του με ξένο άλογο για να γυμναστεί στην ιππασία αλλά πέφτει και σπάει το κεφάλι του. Στον όμιλο των νέων που ανήκει, προσκαλεί σε γεύμα όσους φάνηκαν προοδευτικοί σαν αυτόν.

Παίρνει ακόμα τη στάση αγάλματος παίζοντας με τον υπηρέτη του. Με τον παιδαγωγό των παιδιών του ρίχνει τόξο και ακόντιο, και ενώ μαθαίνει από αυτόν τον συμβουλεύει σαν εκείνος να μην γνώριζε.

Παίρνει ακόμη μαθήματα πάλης, για αυτό και όταν βρίσκεται στο δημόσιο λουτρό γυρίζει συχνά τους γλουτούς του για να φανεί ότι έχει ασκηθεί στην πάλη. Και τους γυναικείους χορούς προσπαθεί και αυτός να χορέψει, σφυρίζοντας μόνος του τον ρυθμό.

Ο ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ

 

Ο συκοφάντης όταν ρωτηθεί τι άνθρωπος είναι ο τάδε, θα πει «θα αρχίσω λοιπόν από το γένος του όπως αυτοί που κάνουν τη γενεαλογία.

Ο πατέρας του στην αρχή ονομαζόταν Σωσίας (συνηθισμένο όνομα δούλου στη Θράκη) και στο στρατό τον ονόμασαν Σωσίστρατο, ενώ όταν γράφτηκε στο δημοτολόγιο Σωσίδιμο. Η μητέρα του είναι Θρακιώτισσα, καλογεννημένη και ονομάζεται Κρινοκοράκα, και στην πατρίδα της αυτές τις γυναίκες τις ονομάζουν καλογεννημένες. Αφού λοιπόν έχει τέτοιους γονείς είναι αχρείος και άξιος μαστιγώματος.»

Και είναι ικανός να πει σε κάποιον: «Εγώ αυτές τις γυναίκες τις ξέρω καλά δεν με γελάς εσύ. Είναι απ αυτές που αρπάζουν τους διαβάτες απ το δρόμο. Σε αυτό το σπίτι κάνουν εύκολα έρωτα. Αυτά δεν είναι λόγια του αέρα αλλά αλήθεια, γιατί αυτές οι γυναίκες ζευγαρώνουν σαν τα σκυλιά στο δρόμο, και είναι ανδρομανείς και πηγαίνουν οι ίδιες να ανοίξουν όταν χτυπά η πόρτα της αυλής τους.»

Όταν άλλοι κακολογούν κάποιον παίρνει και αυτός το λόγο και λέει:

« Εγώ αυτόν τον άνθρωπο τον έχω μισήσει περισσότερο από κάθε άλλον, και μόνον η μορφή του μου προξενεί αηδία γιατί η κακία του δεν έχει ταίρι.

Και να η απόδειξη: Στη γυναίκα του που του έδωσε προίκα πολλά τάλαντα και του γέννησε και γιο αυτά που της δίνει για τη διατροφή της είναι ψίχουλα, και την αναγκάζει να λούζεται με κρύο νερό μέσα στο καταχείμωνο».

Όταν βρίσκεται σε κάποια παρέα και κάποιος σηκωθεί να φύγει, είναι ικανός να αρχίσει αμέσως να τον κακολογεί και όχι μόνο αυτόν αλλά και την οικογένειά του.

Τέλος, κακολογεί και δικούς του φίλους και συγγενείς, μέχρι και ανθρώπους που έχουν πεθάνει. Και ονομάζει την κακολογία ειλικρίνεια και δημοκρατικό πνεύμα και ελευθερία, και αυτή του η συνήθεια του προσφέρει τη μεγαλύτερη ευτυχία στη ζωή του.

 Ο ΦΙΛΟΠΟΝΗΡΟΣ

 

Η φιλοπονηρία είναι η κλίση προς την κακία.

Ο φιλοπόνηρος είναι άνθρωπος που συναναστρέφεται αυτούς που έχασαν τα πολιτικά τους δικαιώματα ή καταδικάστηκαν σε δημόσια δίκη, γιατί πιστεύει πως αν κάνει παρέα με τέτοιους ανθρώπους, θα αποκτήσει περισσότερη πείρα και θα τον φοβούνται.

Αν γίνεται λόγος για τίμιους ανθρώπους, λέει πως η φύση δεν έκανε κανέναν τίμιο και πως όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι.

Περιπαίζει κάποιον που είναι τίμιος, και για τον πονηρό λέει πως είναι ελεύθερος.

Όταν κάποιος κατηγορείται για πονηριά, αυτός ομολογεί μερικά από τα ελαττώματά του, ενώ τα άλλα προσποιείται ότι δεν τα γνωρίζει και υποστηρίζει ότι είναι έξυπνος, καλός φίλος και άξιος, και βεβαιώνει πως δεν είδε ικανότερο άνθρωπο, και είναι πάντα με το μέρος του όταν μιλάει στη συνέλευση του λαού ή κρίνεται στο δικαστήριο.

Και σ’ αυτούς που κάθονται δίπλα του, λέει πως δεν πρέπει να κρίνουν τον άνθρωπο αλλά την πράξη. Προσθέτει ακόμα πως ο κατηγορούμενος είναι ο σκύλος-φύλακας του δήμου, γιατί τον προστατεύει από αυτούς που αδικούν. Και λέει ότι: «Αν εγκαταλείψουμε αυτούς τους ανθρώπους, δεν θα έχουμε πλεον ανθρώπους πρόθυμους να εκτεθούν στη γενική απέχθεια για χάρη των κοινών συμφερόντων».

Είναι ακόμα ικανός να γίνει και προστάτης αυτών των ανθρώπων και συνήγορος στα δικαστήρια για επιλήψιμες υποθέσεις, και όταν δικάζει ο ίδιος προσπαθεί να διαστρέψει τους ισχυρισμούς των αντιδίκων.

Η φιλοπονηρία λοιπόν είναι αδελφή της πονηριάς, και είναι αληθινή η παροιμία που λέει: «Όμοιος τον όμοιό του αγαπά».

  Ο  ΑΙΣΧΡΟΚΕΡΔΗΣ

Η αισχροκέρδεια είναι η επιθυμία για παράνομο κέρδος.

Ο αισχροκερδής είναι ικανός όταν έχει τραπέζι να μην βάλει αρκετό ψωμί και να ζητήσει δανεικά από τον φιλοξενούμενό του.

Και όταν μοιράζει τις μερίδες του φαγητού, να ισχυριστεί ότι είναι δίκαιο αυτός που κάνει τη μοιρασιά να παίρνει διπλή μερίδα, και αμέσως να την παίρνει. Ή όταν πουλάει κρασί στους φίλους του, να το πουλάει νερωμένο.

Στο θέατρο πηγαίνει με τα παιδιά του όταν η είσοδος είναι ελεύθερη.

Όταν πάει ως πρεσβευτής σε κάποια άλλη χώρα, τα χρήματα που θα δώσει η πολιτεία για τα έξοδά του τα αφήνει σπίτι του και δανείζεται από τους άλλους απεσταλμένους.

Τον δούλο που τον ακολουθεί τον φορτώνει με περισσότερο βάρος απ’ ότι μπορεί να σηκώσει, του δίνει όμως λιγότερη τροφή απ’ ότι του δίνουν οι άλλοι.

Το μερίδιο που παίρνει από τα δώρα που δίνονται στους πρεσβευτές, αυτός το πουλάει. Όταν αλείφεται με λάδι στο λουτρό, παραπονιέται στο δούλο του ότι του αγόρασε ταγκό λάδι και αλείφεται με το λάδι των άλλων.

Σε περίπτωση που οι δούλοι του βρούν κάποιο νόμισμα στο δρόμο, αυτός ζητά μερίδιο λέγοντας πως τα ευρήματα είναι κοινά .

Όταν δώσει το φόρεμά του να του το πλύνουν, δανείζεται άλλο από κάποιον φίλο του και το κρατάει περισσότερες ημέρες, έως ότου του το ζητήσουν πίσω.

Και κάνει και πολλά άλλα παρόμοια, μοιράζει ο ίδιος τα τρόφιμα με σφιχτό χέρι, έχει μέτρο κοίλο από τη μέσα μεριά και δεν το γεμίζει καλά. Αγοράζει προϊόντα από φίλο του σε χαμηλή τιμή, και έπειτα τα πουλάει σε υψηλότερη τιμή.

Όταν εξοφλεί χρέος τριάντα μνων, δίνει τέσσερις δραχμές λιγότερο. Και όταν πάλι τα παιδιά του είναι άρρωστα και δεν πάνε σχολείο μερικές μέρες, αφαιρεί από τα δίδακτρα το ποσό που αναλογεί.

Καθώς και ολόκληρο το μήνα Ανθεστηριώνα δεν τα στέλνει στο σχολείο για να μην πληρώσει χρήματα, γιατί αυτό το μήνα τα θεάματα είναι πολλά.

Όταν εισπράττει σε χαλκό χρήματα από την ενοικίαση κάποιου δούλου του, ζητάει και το αντίτιμο της νομισματικής διαφοράς της τροπής των χάλκινων νομισμάτων σε αργυρά.

Το ίδιο κάνει και όταν ξεκαθαρίζει λογαριασμούς με το διαχειριστή του αγρού του.

Όταν προσφέρει δείπνο στους χωριανούς του, ζητά μερίδιο για τους υπηρέτες του από το κοινό ταμείο, και κάθεται και μετράει ακόμα και τα απομεινάρια από τα ραπάνια στο τραπέζι για να μην τα φάνε οι υπηρέτες.

Όταν πάλι ταξιδεύει μαζί με φίλους του, χρησιμοποιεί τους δικούς τους δούλους, ενώ τον δικό του τον νοικιάζει σε άλλον. Τα χρήματα όμως που παίρνει από την ενοικίαση, δεν τα βάζει στο κοινό ταμείο.

Όταν συγκεντρώνονται και αφήνουν στο σπίτι του ό,τι χρειάζεται για το κοινό συμπόσιο, αυτός λογαριάζει όλα όσα έδωσε: τα ξύλα, τη φακή, το ξύδι, το αλάτι και το λάδι του λύχνου.

Και όταν πάλι παντρεύεται κάποιος φίλος του ή παντρεύει την κόρη του, αυτός φεύγει λίγο καιρό νωρίτερα, προκειμένου να μην στείλει γαμήλιο δώρο.

Από τους φίλους του δανείζεται πράγματα, τα οποία ούτε κανείς θα τα ζητούσε ποτέ πίσω, ούτε εύκολα θα δεχόταν να τα πάρει αν κάποτε του επιστρέφονταν.

 

 

 

 

 

 

Τι σε κάνει ποιητή;

4

Στο βυθό του νου σου ο ρυθμός χτυπάει ασταμάτητα – αυτό δεν είναι που σε κάνει ποιητή;

Μερικές φορές φαίνεται να εξασθενεί και να σβήνει εντελώς.

Σε αφήνει να φας, να κοιμηθείς, να μιλάς σαν κανονικός άνθρωπος.

Ύστερα πάλι δυναμώνει και σηκώνεται σαν κύμα και πάει να παρασύρει ό,τι έχεις στο μυαλό σου, σ’ έναν κυρίαρχο χορευτικό ρυθμό.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει απόψε.

Είσαι μόνος, έχεις βγάλει το ένα σου παπούτσι, ετοιμάζεσαι να λύσεις τα κορδόνια του άλλου, όταν ξαφνικά σταματάς στη μέση γιατί αμέσως πρέπει να γράψεις αυτό που σου υπαγορεύει ο χορός.

Αρπάζεις γρήγορα πένα και χαρτί και γράφεις όπως- όπως.

Κι ενώ γράφεις, ενώ οι πρώτες στροφές του χορού αποτυπώνονται στο χαρτί, εγώ θα πλησιάσω στο παράθυρο και θα κοιτάξω έξω.

Μια γυναίκα περνάει …

Ύστερα ένας άντρας …

Ένα αυτοκίνητο σταματάει στη γωνία …

2

Η επιστήμη, λένε, κατήργησε την ποίηση.

Δεν υπάρχει ποίηση στα αυτοκίνητα και τα ραδιόφωνα. Και δεν έχουμε πια θρησκεία. Όλα συγκεχυμένα και παροδικά, επικρατεί ταραχή και χάος.

Ως εκ τούτου, λένε, δεν μπορεί να υπάρξει σχέση μεταξύ του ποιητή και της σημερινής εποχής.

Ανοησίες!

Αυτά τα συμβάντα είναι επιπόλαια.

Δεν κατεβαίνουν σε τέτοιο βάθος ώστε να καταστρέψουν το πιο βαθύ και πρωτόγονο των ενστίκτων: το ένστικτο του ρυθμού.

Το μόνο που χρειάζεσαι τώρα είναι να σταθείς στο παράθυρο και ν’ αφήσεις την αίσθηση του ρυθμού να ανοίγει και να κλείνει …να ανοίγει και να κλείνει, τολμηρά, ελεύθερα, ωσότου το ένα πράγμα λιώσει μέσα στο άλλο, ωσότου τα ταξί χορέψουν με τους νάρκισσους, ωσότου όλα τα κομμάτια σχηματίσουν ένα όλον.

Ανοησίες λέω, το ξέρω.

Αυτό που εννοώ είναι:

Μάζεψε το κουράγιο σου.

Έχε σε ετοιμότητα όλες σου τις αισθήσεις.

Αξιοποίησε όλα τα Δώρα της Φύσης.

Κι ύστερα άφησε την αίσθηση του ρυθμού να αγκαλιάσει τους άντρες και τις γυναίκες, τα λεωφορεία, τα σπουργίτια – ό,τι κυκλοφορεί στο δρόμο – ωσότου τα δέσει όλα σ’ ένα αρμονικό σύνολο.

Αυτό ίσως είναι το έργο σου:

Να βρεις τη σωστή σχέση ανάμεσα σε πράγματα που φαίνονται αταίριαστα κι ωστόσο έχουν μια μυστηριώδη συγγένεια

Να αφομοιώσεις κάθε εμπειρία που σου προσφέρεται, άφοβα, έτσι ώστε το ποίημά σου ν’ αποτελέσει ολότητα, όχι απόσπασμα.

Ν’ αναστοχαστείς την ανθρώπινη ζωή ποιητικά.

Η κακή ποίηση είναι σχεδόν πάντα το αποτέλεσμα της λησμονιάς του εαυτού μας.

Βιρτζίνια Γούλφ.

4

Τί είναι σωστό και τί είναι λάθος; Να ένα αιώνιο ερώτημα.

7

Τι είναι αυτό που μας οδηγεί;

Τι μέτρο σύγκρισης μπορούμε να χρησιμοποιούμε, όταν τα ήθη αλλάζουν τόσο πολύ από αιώνα σε αιώνα, αλλά ακόμη και από χρόνο σε χρόνο;

 

Αξίζει να δούμε τι απάντησαν σημαντικές προσωπικότητες, η καθεμία  απ’ τη δική της πλευρά, όταν τους τέθηκε αυτό το ερώτημα.

4

ΓΚΟΡ  ΒΙΝΤΑΛ

συγγραφέας

Ποιος είναι αυτός που θα αποφασίσει τι είναι σωστό και τι λάθος;

Η διάκριση αυτή είναι μια καθαρά ανθρώπινη επινόηση και ιδιαίτερα ασαφής.

Είναι σαν να παριστάνεις το μαθητή είτε έχεις περάσει τις εξετάσεις είτε όχι.

2

ΔΑΛΑΪ  ΛΑΜΑ

Πολιτικός και πνευματικός ηγέτης του Θιβέτ

Η σταθερή ηθική είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για έναν πολιτικό όσο και για έναν θρησκευτικό ηγέτη. Η απομάκρυνση των ηγετών από τις ηθικές τους αρχές και πεποιθήσεις, μπορεί να έχει επικίνδυνες συνέπειες. Ανεξάρτητα του αν είμαστε θρήσκοι ή αγνωστικιστές, ανεξάρτητα του αν πιστεύουμε στο Θεό ή στο Κάρμα, η Ηθική είναι ένα κώδικας που όλοι πρέπει να ακολοθούμε.

11

ΜΠΟΝΟ

Μουσικός, τραγουδιστής του συγκροτήματος U2 και ακτιβιστής

Ξέρεις πάντα, από ένστικτο, ποιο είναι το σωστό. Και ο μεγαλύτερος εχθρός αυτού του ενστίκτου είναι η βοή μέσα στο κεφάλι σου, που προέρχεται από την πληθώρα των επιλογών. Θόρυβος! Θυμάμαι αυτή την ιστορία της Βίβλου για τον προφήτη Ηλία, που του είπαν ότι πρέπει ν’ ανέβει στο βουνό και να περιμένει ν’ ακούσει το Θεό.

Μόλις ανεβαίνει λοιπόν στον βουνό, αρχίζει να φυσάει ένας πολύ δυνατός άνεμος κι αυτός σκέφτεται «Να, ο Θεός έρχεται!» Μετά, γίνεται ένας σεισμός αλλά ο Θεός ούτε φωνή ούτε ακρόαση. Στη συνέχεια, ανάβει μια μεγάλη πυρκαγιά και αυτός σκέφτεται ότι ο Θεός θα του μιλήσει μέσα από τις φλόγες, αλλά και πάλι τίποτα.

Κοπάζει ο αέρας και μέσα στην ησυχία ακούει τη φωνή του Θεού.

Για μένα, αυτή η παραβολή σημαίνει, ότι κάποιες στιγμές στη ζωή σου, πρέπει να σιγείς, για να μπορέσεις ν’ αφουγκραστείς ποιο είναι το σωστό που πρέπει να κάνεις.

5

ΝΕΛΣΟΝ ΜΑΝΤΕΛΑ

Ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος Πολιτειακός Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής

Ο άνθρωποι που δεν σέβονται τις άλλες θρησκείες, ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό, για την έλλειψη σταθερότητας που υπάρχει στον κόσμο. Το να χρησιμοποιούμε την εκάστοτε θρησκεία ως μέσον για να αμφισβητούμε άλλες θρησκείες είναι τεράστιο σφάλμα. Πρέπει να σέβεσαι τις θρησκευτικές πεποιθήσεις είτε τις υιοθετείς είτε όχι, γιατί αν δεν τις σεβαστείς, δεν πρόκειται να ζήσεις ποτέ ειρηνικά με τους ανθρώπους που ανήκουν σε άλλη θρησκεία.

6

ΣΟΦΙΑ  ΛΟΡΕΝ

ηθοποιός

Το σωστό και το λάθος δεν κρίνεται από σταθερές αρχές.

Αν εξετάσουμε την ηθική μέσα από ένα ευρύτερο πλαίσιο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι σωστό είναι ό,τι ωφελεί την ανθρωπότητα και κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους, ενώ λάθος είναι οτιδήποτε επηρεάζει την ανθρωπότητα αρνητικά.

7

ΣΙΜΟΝ ΠΕΡΕΖ

Πρωθυπουργός του Ισραήλ

Αν μπορείς να είσαι καλό και συμπονετικός με τους συνανθρώπους σου, είσαι βασικά στο σωστό δρόμο. Δεν μπορεί να είναι κάποιος τέλειος γιατί όλοι έχουμε τα ελαττώματά μας και κανείς δεν μπορεί να ελέγξει πλήρως τον εαυτό του. Έτσι, το τι είναι σωστό και τι λάθος, εξαρτάται από το αν θα επιλέξουμε να πάρουμε μια θετική ή αρνητική στάση προς τα πράγματα.

7

ΣΑΡΟΝ  ΣΤΟΟΥΝ

ηθοποιός

Δεν δίνω και ιδιαίτερη βάση στην ηθική.

Πιστεύω ότι τις ηθικές αρχές τις έχει εφεύρει η κοινωνία για να ελέγχει τους ανθρώπους και να τους κάνει πειθήνια όργανά της.

Πιστεύω ότι οι ηθικοί κανόνες πηγάζουν από την αλήθεια και την αξιοπρέπεια που πηγάζουν μέσα στην καρδιά σου.

6

ΠΑΟΛΟ  ΚΟΕΛΙΟ

συγγραφέας

Υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους εκφράζεται ο ηθικός κώδικας: ο χριστιανικός και ο εβραϊκός.

Εγώ, παρόλο που είμαι χριστιανός, είμαι πιο κοντά στον εβραϊκό.

Οι χριστιανοί λένε: «Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν.»

Αυτή είναι μια φράση που πολύ εύκολα μπορεί να παρερμηνευτεί.

Μπορεί να μην αγαπάς τον εαυτό σου ή ακόμα μπορεί να τον αγαπάς τόσο πολύ ώστε να προσπαθείς να επιβάλλεις τις δικές σου αξίες στον πλησίον σου.

Από την άλλη η αγάπη είναι κάτι που μοιραζόμαστε.

Τα περισσότερα εγκλήματα της ανθρωπότητας έχουν διαπραχθεί εν ονόματι της δικαιοσύνης και βασίζονται στην αντίληψη ότι θα πρέπει να επιβάλουμε τις αξίες μας στους πλησίον μας.

Η εβραϊκή αντίληψη είναι πιο ξεκάθαρη.

«Μην κάνεις στον πλησίον σου ό,τι δεν θέλεις να κάνει αυτός σε σένα.»

Έτσι έχεις μια συγκεκριμένη και πιο σαφή εικόνα του τι είναι σωστό και τι λάθος, γιατί βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του πλησίον σου.

Τη στιγμή που ξεπερνάς αυτό το όριο και αρχίζεις να προσπαθείς να επιβάλλεις τις δικές σου αξίες, ιδέες ή οτιδήποτε άλλο, ακόμα και αν έχεις αγαθές προθέσεις, ενεργείς εσφαλμένα.

Οπότε, άφησε τους άλλους να ζήσουν τη ζωή τους.

ΤΖΟΥΛΣ ΧΟΛΑΝΤ

μουσικός

Είναι σημαντικό να είναι κάποιος δίκαιος και τίμιος.

Είναι επίσης εξίσου σημαντικό να κάνουμε πράγματα που βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής όλων.

Η ευθύνη του καλλιτέχνη είναι, πάνω απ’ όλα, να υπηρετεί την τέχνη του και αν είναι πραγματικός καλλιτέχνης, η τέχνη του θα βελτιώσει, εκ των πραγμάτων, τη ζωή των ανθρώπων γύρω του – με το να τους ανοίξει τα μάτια και τα αυτιά ή, απλά, να τους κάνει να σηκωθούν να χορέψουν ή να τους κάνει, έστω και στιγμιαία, να ονειρευτούν και να ξεφύγουν απ’ την πραγματικότητα.

ΣΑΡΛ ΛΕ ΓΚΕ ΙΤΟΝ

Αυθεντία σε θέματα που αφορούν το Ισλάμ και πρώην σύμβουλος του Ισλαμικού Πολιτιστικού Κέντρου του Λονδίνου.

Ο ηθικός μου κώδικας είναι ο νόμος του Ισλάμ, η Σαρία και είναι αναπόφευκτος είτε τον υπακούω σχολαστικά είτε όχι. Δεν πιστεύω στην κοσμική ηθική που βασίζεται στο «συναίσθημα», τις προτιμήσεις και τις αντιπάθειες. Είναι τόσο ευμετάβλητη όσο και η μόδα στα γυναικεία ρούχα. Ακόμη κι αν είναι, τουλάχιστον από μια άποψη, κατά βάση σωστή, δεν έχει καμία σταθερότητα. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ικανοί, κάτω από ορισμένες συνθήκες, να κάνουν σχεδόν τα πάντα. Ο λόγος που εγώ και εσείς δεν έχουμε διαπράξει ποτέ φόνο, είναι επειδή δεν έχουμε βρεθεί κάτω από συνθήκες, όπου κάτι τέτοιο θα φάνταζε ως η μόνη επιλογή, γι αυτό και αρνούμαι να καταδικάσω κάποιον βάσει των πράξεών του.

Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία τι κάνουμε αλλά ποιοι είμαστε – παρόλο που αυτά που κάνουμε αντανακλούν αυτό που είμαστε.

55

ΤΖΙΑΝΦΡΑΝΚΟ  ΦΕΡΕ

σχεδιαστής

Αυτό που εγώ θεωρώ σωστό ή λάθος μπορεί να παραβιάσει την ελευθερία κάποιου άλλου. Δεν κρίνω τον τρόπο που σκέφτονται οι άλλοι και πιστεύω πως δεν πρέπει να στερούμε την ελευθερία του άλλου.

Ο ηθικός κώδικας είναι κάτι που υπάρχει μέσα μας.

7

ΑΛΦΡΕΔΟ  ΓΚΕΒΑΡΑ

Πρόεδρος του κουβανικού ινστιτούτου Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών

Πιστεύω ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ανθρωπότητας είναι η άγνοια η οποία βρίσκεται στη ρίζα της αδιαφορίας των ανθρώπων που ζουν χωρίς σκοπό.

Πιστεύω, ότι καλλιεργώντας πνευματικά τους ανθρώπους, βελτιώνοντας την ηθική και πολιτισμική τους παιδεία, εξευγενίζοντας τις ευαισθησίες τους, φθάνουμε πολύ κοντά να τους εξανθρωπίσουμε.

Αν καταφέρουμε να αποφύγουμε την τόσο πληκτική διαδικασία της ρουτίνας, που αποτελεί μια από τις βασικότερες αιτίες της άγνοιας και η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά ακόμα και τους πιο καλλιεργημένους ανθρώπους, έχουμε κλείσει για το κακό τις περισσότερες πόρτες.

Επίσης πιστεύω, όπως και οι αρχαίοι έλληνες, σαν τον Πλάτωνα, ότι η αγάπη, η ομορφιά και η αλήθεια αναβαθμίζουν την ανθρωπότητα.

Είναι δηλαδή αλληλοσυνδεόμενες αλήθειες που λειτουργούν σαν αντίδοτα στο κακό.

6

ΖΑΚ  ΓΚΟΛΝΤΣΜΙΘ

Περιβαλλοντολόγος, διευθυντής και εκδότης του περιοδικού «Ecologist»

Όσο παλιομοδίτικο κι αν ακούγεται, πιστεύω πραγματικά ότι υπάρχουν πολύ ξεκάθαρα «σωστά» και «λάθος».

Μια ενέργεια που συντείνει στην καταστροφή του πλανήτη, ασφαλώς είναι λάθος με την έννοια ότι υποβαθμίζει τη ζωή των άλλων- τόσο ανθρώπων όσο και λοιπών έμβιων όντων.

Πολύ απλά, δεν είναι αρκετό να συμπεριφερόμαστε με καλοσύνη ο ένας προς τον άλλον, αν αυτή η καλοσύνη δεν εκπορεύεται από μια παγκόσμια συνείδηση.

5

ΤΖΑΚ  ΝΙΚΟΛΣΟΝ

Ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης

Όλες οι ανοησίες σ’ αυτή τη ζωή σχετίζονται με την ηθική. «Μην κάνεις στους άλλους …» είναι ο χρυσός κανόνας.

Όπως συμβαίνει και με άλλες ηθικές αρχές, συμφωνείς με αυτές αλλά δεν τις ακολουθείς πάντα.

Κάποιες απ’ τις πιο απλές αρχές -όπως για παράδειγμα ότι είναι προτιμότερο να δίνεις παρά να παίρνεις- τις αποδεχόμαστε ως καθιερωμένη σοφία, αλλά μπορούμε να δούμε αν είναι σωστές ή λάθος, μόνον αν τις εφαρμόσουμε στην πράξη.

Ζούμε σε μια υλιστική κοινωνία που έχει τη δική της ρότα και από την οποία όλοι επηρεαζόμαστε.

Όλοι μας κολυμπάμε στο ίδιο ποτάμι που διαρκώς μεταβάλλεται.

ΜΑΝΓΚΟΣΟΥΤΟΥ  ΜΠΟΥΤΕΛΕΖΙ

Πρόεδρος του κόμματος της ελευθερίας των Ζουλού Ινκάθα

Ο ηθικός κώδικας των Ζουλού δεν διαφέρει και πολύ από τις δέκα εντολές.

Zoe Sallis